اَمثال

سوال: امثال وچ ایس کتاب دی کیہ قدر اے؟

جواب: بوہت سارے مسیحی چنگے جواب دے سکدے نیں، پر ایتھے ہپّو لائٹس دی وڈی تفسیر  دے (اے ڈی 6/ 225-235) شبد نیں: " ایس لئی امثال ساری حیاتی دے راہ لئی چنگا نصیحت  دا کلام اے، اوہناں دے لئی جیڑے رب دے ول اپنا راہ لبھدے نیں، ایہہ اوہناں دے لئی بطور رہنمائی اتے فیر جیوندہ کرن دیاں نشانیاں خدمت کردی اے، جدوں سڑک دی لمبائی دے نال تھک گئے ہون"۔

ہپّو لائٹس (اے ڈی 6/ 225-235)آئرنیس دا اک شاگرد سگا (182-188 اے ڈی وچ لکھیا، 120-202 اے ڈی وچ رہیا)، جیڑا پولی کارپ دا شاگرد سگا (100-155 اے ڈی دے وچ لکھیا ) ، جیڑا یوحنا رسول دا شاگرد سگا ، جیڑا تقریباً 90-110 اے ڈی وچ مریا۔

سوال: امثال وچ ،"حکمت دا علم" کیہ اے؟

جواب: اج، علم یا ادب دیاں بوہت ساریاں قسماں یا انواع نیں،جدوں کہ ناول، چھوٹی کہانی، تاریخی واقعات دا سلسلہ، نظماں، محبت دی شاعری، الہامی، سوانح حیات وغیرہ۔ کجھ نویاں انواع پرانے دور وچ مشہور نیں سی، اتے علم دی کجھ پرانیاں انواع اج تک نئیں لکھیاں گئیاں۔ اک مشترکہ پرانی قسم "حکمت دا علم" سگا۔ حکمت دے علم دیاں گھٹو گھٹ چار قسماں نیں، دنویں بائبل دے اندر اتے باہر:

امثال اتے اقوال (آنکھشی شونکی کی ہدایات) (300-400 قبل از مسیح) 10:11 آکھدی اے،"اوہ جیڑا آسمان دے ول تھوکدا اے اوہ اوہدے چہرے تے آ کے ڈگ دا اے"۔

 ماں پیو دے نصیحت

                          مصیبت کیوں ( انسانی راز دا بابلی مکالمہ ایہہ جواب دیندا اے کہ دیوتاوں نیں بندیاں نوں بھیڑا بنایا اے)

زندگی دا بھیڑا ہونا (واعظوی ایس چھوٹی قسم دا اک حصہ اے ماسوا ایدے توں کہ واعظ وی رب دے ول اشارہ کردے ہوئے یہ تجاوز کردا اے ۔

بائبل آکھدی اے کہ دوجیاں تہذیباں وچ وی دانشمند لوک نیں۔ مثلاً مصر (1سلاطین 30:4؛ یسعیاہ19: 11-12)، ادوم( یرمیاہ7:49 عبدیاہ8) بابل( سیعیاہ 47: 1، 10؛ یرمیاہ 35:50؛ 57:51؛ دانی ایل 1: 4،20؛ 2: 13-14؛ 8:5) ۔ ایتھے کجھ دوجیاں مثالاں نیں جیڑیاں دوجیاں تہذیباں وچ نیں:

 

مصر:

اِن سِنگر پائپرس (سی 100-400 قبل از مسیح)

آنکھشی شونکی

ہارپر کا گیت

انسان دا اپنی روح نال بحث مباحثہ

شہزادہ ہر جدف کی تحریریں

فوفوحوطپ وزیر کی ہدایات (2450ق م )

کاگی منی کی ہدایات

میریسکرے (2040-2160 ق م )

امنی ہیٹ (200 ق م ) (بیٹے کی طرف باپ)

انی کی ہدایت (1100 ق م)

امنی ہوپ کی ہدایت (900-1300 ق م )

امثال17:22، 22:24 اور امنی ہوپ دی تعلیم وچ مشابہتاں نیں ۔

اپوور کی ملامتیں (آنیٹ صفحہ 444-441) مصری معاشری میں تبدیلیوں کے خلاف احتجاج، اخلاقی گراوٹ اور معاشرتی ضابطے پر عدم استحکام کا اثر ۔

ایلاکیونٹ کسان کے احتجاج ( اینٹ صفحہ 41-407) (اکیسویں صدی ق م ) انصاف دے خلاف  کسان دا احتجاج دی نو تقاریر۔

سامری اور اکادی:

                      سرپک ( 1000-1500 ق م ) ایٹیکیوٹ عدالت کے نکات دیتی ہے۔

حکمت کی کونسل (1000-1500 ق م)

اکادی امثال (1600-1800 ق م )

سامری:  بندے اتے اوہدا رب (کیوں پیڑت وچ) اٹھارھویں صدی ق م ) ایہدے اک میز دی تصویر انٹرنیشنل سٹینڈرڈ بائبل انسائیکلوپیڈیا جلد6 صفحہ 123 وچ اے۔ ایس کم وچ اک معصوم بندے دی بد قسمتی اے، مدد دے لئی دعا کردا اے آخر کار بچا لیا جاندا اے اتے فیر اپنے دیوتا دے تعریف کردا اے۔

اکادی:

       میں حکمت دے خداوند دی تعریف کراں گا (بعض اوقات بابلی ایوب آکھواندا اے)

اکادی: حیاتی دی مایوسی دا مکالمہ (بارھویں صدی ق م مخالفت توں تقسیم) (انیت صفحہ 437)  اک نوکر راضی ہوندا اے کہ ایدا مالک کیہ آکھدا اے۔ جدوں مالک اُلٹ آکھدا اے تے نوکر فیر وی راضی ہوندا اے۔

بابلی: انسانی راز دے پاروں مکالمہ ((بابلی تھیوڈسی) شگل کنّم ابیب دے وچکار 27  تقاریر اتے آسمانی انصاف اتے انسانی راز دے متعلق بیلیاں دا اک گروپ ۔

حتی: اپو دی کہانی۔ اپو پیڑت وچ اے کیوجہ اوہدے بچے نئیں اے اتے اوہدی زنانی اوہدے تے تنقید کردی اے ۔

آہی کار کا کلام جو اسور کا ہے ((400-700 ق م ارامی اتے ممکن اے اکادی )  (اوہدا پرانے عہد نامے وچ اک انگریزی ترجمہ سوڈی پگرافا ہے جلد 2 صفحہ 494-507)

یونانی:

          سوڈو فوکسی کلائیڈ (200 ق م  سے 200 م) پرانے عہد نامے وچ ایدا اک  انگریزی ترجمہ سوڈی پگرافا جلد 2 صفحہ 507-494 ) ۔

اسوری:

                  اسوری منینڈر دے فقرات (تیسری صدی م)

یہودی:

        اپاکرفا وچ سلیمان دی حکمت واعظ ( = سیراخ = بن سیراخ کی حکمت ) اپاکرفا وچ

   3مکابین (پہلی صدی ق م )

4 مکابین (پہلی صدی م)

(3 اتے 4 مکابین بطور حکمتی علم درجہ بندی کیتی گئی اے پرانے عہد نامے دا سوڈی پگرافا جلد 2 صفحہ 6-7)

بائبل کے اندر، حکمت دا علم امثال، واعظ ایوب اتے زبور  19، 37، 104، 107، 147 اور 148 ہیں۔ کچھ نے سلیمان دی غزل الالغزلات نوں حکمت دا علم  آکھن دی کوشش کیتی اے اگرچہ ایہہ حقیقتاً محبت دی شاعری دی اک صنف اے۔

سوال: امثال وچ، "بوہت زیادہ حکمت دا علم تقریباً سلیمان توں منسوب کیتا گیا اے روس دے معاملے دے طور تے۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔" ؟

جواب: نئیں، سوال کرن والا ایتھے اپنی طرفداری کر رہیا اے۔ ایتھے یہودی حکمت دے علم دیا مشہور مثالاں نیں۔

امثال

واعظ

ایوب

زبور 19، 37 ، 104، 107، 147، 148۔

 اپاکرفا وچ سلیمان دی حکمت، واعظ ( = سیراخ = بن سیراخ دی حکمت )

 اپاکرفا 

 3مکابین

4 مکابین

زبوراں نوں نئیں  گن دا صرف ست وچوں تن آکھیا جاندا اے کہ سلیمان دے نیں۔

سوال: امثال وچ، سلیمان دی نجی حیاتی دتی گئی اے بائبل وچ اوہدیاں تحریراں کیوں ہونیاں چاہیدیاں نیں؟

جواب: پہلے اسی ویکھدے ہاں جو بائبل آکھدی اے کہ سلیمان نیں غلط کیتا۔

گناہ 1:  سلیمان نیں غیر زنانیاں نال ویاہ کر کے گناہ کیتا۔(خروج 34: 15-16 استثنا 7: 1-5 ؛ نحمیاہ 13: 26-27؛ 1 سلاطین 11: 1-2؛ 2 تواریخ 8: 11 )

گناہ 2۔ بوہت ساریاںطویاں رکھ کے( استثنا 17: 17 ؛ 1 سلاطین 11: 3)

گناہ 3۔ طویاں دا اوہدا دل دوجے دیتیاں ول موڑن نال (1 سلاطین 11: 4-6، 10، 33 )

گناہ 4:  اپنی طویاں دے لئی اوچے مقامات بنا کے اتے بُتاں لئی ہیکل بنا کے  کر (1 سلاطین 11: 67-68 )

گناہ 5 ۔ بوہت سارے گھوڑے اتے رتھ رکھن نال(استثنا 17: 16، 2 تواریخ 9: 18؛ 1 سلاطین 10: 26-29 ) ایتھے ایہہ ہے جیڑا ایدے توں اسی سکھ سکدے ہاں۔

سبق 1 : حتیٰ کہ حکمت دے نال سلیمان دی حکمت  دی طراں کوئی عظیم حکمت رکھ سکدا اے اتے ایتھوں تک کہ رب دا فرمانبردار رہیا۔ ایہہ جاننا انکساری اے کہ کوئی مسلہ نئیں کداں دی ذہانت یاں ہم ہو سکدا اے کہ سکھے ہوئیے، کہ رب دے ولوں سانوں کھچنا اکلا نا کافی اے؛ سانوں ساریاں نوں ہجے تیک رب کے فضل دی لوڑ ہے ۔

سبق2: کوئی کئی جگہاں دے قچ حکمت دی مشق کر سکدا اے، اتے وجیاں وچ نا فرمان ہو سکدا اے۔ تاہم، یعقوب2: 10-11 سانوں یاد کراندی اے کہ جیکر کوئی ہر تھاں تے شریعت دی فرمانبرادری کردا اے ماسوائے اک تھاں اینے اینوں توڑیا؛  اوہ ہلے تک رب دی شریعت دا توڑن والا اے۔

سبق3: رب کسے نوں وی انتخاب دی آزادی دتی اے، اوہ چاہندا اے، ایتھوں تک کہ کجھ سلیمان نوں پسند کردے نیں کہ ایدا (رب دا) کلام ساڈے تک منتقل کرے۔ ہجے تک کسے نوں بائبل وچوں اک وی آیت نئیں ملی، رب نوں ایہہ آکھدے ہوئے کہ ایہہ کرن لئی پابند کردا اے۔

سبق 4: اسی خیال نئیں کر سکدے کہ کیوں جہ کسے دا، کوئی سنجیدہ اخلاقی کارکردگی رکھدا اے، اسی اوہناں دے شبد نظر انداز نئیں کر سکدے۔ رب دی سچائی، رب دی سچائی اے، ایہہ مسئلہ نئیں کہ اسی کتھے ہاں۔

نتیجہ: سلیمان دا کلام بائبل وچ ہونا چاہیدا کیوجہ اوے رب دا سچا کلام اے۔ سلیمان دے گناہ، رب دے کلام نوں جھٹلاندے نئیں، نہ ای سانوں اوہناں نوں منن دا بہانہ دیندے نیں۔

سوال: امثال وچ ، کتاب دا خاکہ کیہ اے؟

جواب: امثال حکمت دیاں کہاوتاں دا اک آزاد مجموعہ اے۔

1:           تعارف

7-2 :         حکمت دی قدر تے سلیمان دا کلام، اوہدے پُوتر دے لئی۔

 2 ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔:   حکمت دے فائدے چاندی توں بوہتے قیمتی نیں ۔

3۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔: حکمت اجر دیندی اے، لیکن حکمت آپ اک انعام اے۔

4۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔: حکمت مشکلات اتے بیماریاں توں محفوظ رکھدی اے۔

5۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔: حکمت جنسی بد اخلاقی توں محفوظ رکھدی اے۔

6۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔: حکمت غربت ، جھگڑے، مروہ چیزاں، اتے بد اخلاقی  توں بچاندی اے۔

7۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔: حکمت نوں اپنی بہن دے طور تے لے، بجائے آوارہ زنانی اے۔

8 : "حکمت پکار نئیں رہی؟ حکمت دی پسندیدگی

9: حماقت دے برعکس حکمت دیاں دعوتاں۔

10 :    22: 16 " سلیمان دی امثال"

10-15۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔: بدی دے برعکس راستبازی

16۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔: 16-22 حکمت دی قدر

22: 17؛ 24: 34 " حکمت دیا کہاوتاں

24: 23-24 "ایہہ وی حکمت نال تعلق رکھدیاں نیں"

25-29 "ایہہ وی سلیمان دی امثال اے، جیڑی حزقیاہ شاہ یہوادہ نیں نقل کیتاں"۔

30: "اجور دا کلام " حکمت دا موازنہ

31: " لموایل بادشاہ دا کلام"

31۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔: 1-9 بادشاہ دے  راہ ۔

31: 10-31 شریف رن

باب 1 ہم آہنگی دی تحریک دی مانند اے ۔ ایہہ مقاصد دا اک مخصوص مزہ دیندی اے بعد وچ کتاب وچوں ملدا اے، رب دا ڈر، اک پُوتر نوں اک پیو دی ہدایت اے اتے حکمت دی پکار اے۔

سوال: نویں عہد نامے وچ کتھے امثال دے ھوالے درج نیں؟

جواب: ایتھے دس مقام نیں۔

رومیوں 3: 15   رومیوں 12: 16   عبرانیوں 12: 5-6 یعقوب 4: 6   1پطرس 4: 8   1پطرس 4: 18   1پطرس 2: 17   رومیوں 12: 22   2پطرس 2: 22   یعقوب 3: 31

امثال 1: 16   امثال 3:17   امثال3: 11-12 امثال 3: 34   امثال 10: 12   امثال 11: 31   امثال 24: 21   امثال 25: 21-22   امثال 26: 11   امثال 27: 1

 

 

سوال: امثال وچ، ایس کتاب دی کداں تشریح کرنی چاہیدی اے؟

جواب:  کتاب خوبصورتی عبرانی شاعری نوں گہری اتے سادہ  تعلیم دواں  نال جوڑدی اے۔ سانوں پہچاننا چاہیدا اے کہ بوہتے اقوال کائناتی تے کردار وچ عام نیں۔ ہر معاشرہ وچ، ہر اک اتے اطلاق اتے نکات عام طور تے سچ نیں، پر ہر اک فرد لئی ضروری نئیں۔

سوال: امثال 1: 1 وچ، کیہ سلیمان نیں ساری امثال لکھیاں؟

جواب: نئیں ، سلیمان نیں شاید اکثر امثال لکھیاں پر امثال 30 اجور دا کلام اے اتے امثال 31 لموایل توں آئی اے اوہدی ماں دی تعلیم دی پکار اے۔ اجور اتے لموایل دے سوچن دی کوئی وجہ نئیں سلیمان دے لئی مترادف اے۔ چار پنج حصیاں توں بوہتیاں امثال سلیمان دیاں نیں۔ ۔ اسکندریہ کا کلیمنٹ (217-183 م ) سڑومیٹا 2: 15  وی ایدے توں متعلقہ اے کہ سلیمان نیں امثال لکھیاں۔ عالم وکھریاں وکھریاں رائے رکھدے نیں کہ ایتھے تعارف پہلے حصے دے ول  اشارہ کردا اے (امثال 1: 2؛ 9: 18 ) یا امثال دی پوری کتاب، لیکن شاید ایہہ صرف پہلا حصہ مکمل کردا اے چونکہ دوجے حصے اپنا تعارف آپ رکھدے نیں۔

سوال: امثال وچ، 1: 1-7 ایس کتاب دا مقصد کیہ اے؟

جواب: امثال دی کتاب گہری اتے سادہ اقوال دے نال حکمت دی عملی کتاب اے۔ ہر ایماندار نوں رب حکمت دی لوڑ اے۔ اتے ایہہ کتاب رب دی حکمت حاصل کرن لئی ساڈی مدد کردی اے۔ امثال 1: 1-6 کتاب دا سارا  مقصد دیندی اے۔ "حکمت اتے تربیت حاصل کرن لئی اتے فہم دیاں گلاں دا امتیاز کرن دے لئی ، سادہ دلاں نوں ہوشیاری جوان نوں علم اتے تمیز دین لئی تاں جو دانا بندہ سن کے علم وچ ترقی کرے اتے فہیم بندہ  ٹھیک مشورت تک پہنچے جہدے توں مثل اتے تمثیل نوں دناواں دیاں گلاں تے اوہناں دیاں معّمیاں نوں سمجھ سکن "۔

سوال: امثال 1: 7 وچ، کیہ اے رب توں ڈرن لئی آں یا رب نال محبت کرن لئی آں؟

جواب: دویں، ٹھیک سمجھے گئے۔ اسی رب نال اپنے پورے دل اپنی پوری عقل ، اپنی پوری جان، اتے اپنی پوری طاقت نال محبت کرن لئی ہاں۔ فیر وی اسی نئیں سمجھدے کہ رب