< Astronomi ve Kur'an

Haziran 2006

Bazı Müslümanlar, Kuran'ın güneş, ay (ve bazen gezegenlerin) yörüngeleriyle ilgili bilimsel gerçekler içerdiğini söyler. Bu konuyu araştırmak ilgimi çekti ve bir sonuca varmadan önce birkaç dolambaçlı yoldan geçeceğiz. Ancak sonuç olarak şunu söyleyebiliriz: Bir Müslüman bu ayetleri görünüşe ilişkin " " dil olarak görmedikçe, bu ayetler Kuran'ın bilimsel doğruluğunu kanıtlamak yerine çürütür.

36. Sûre, 37-40. ayetlerde şöyle denmektedir: “Onlar için bir işaret de gecedir: Gündüzü geceden ayırırız; işte o zaman karanlığa gömülürler; 38 Güneş, kendisine belirlenmiş bir süre boyunca yolunu izler; işte bu, kudreti yüce ve her şeyi bilen O’nun hükmüdür. 39 Ay’a gelince, biz onun için (geçmesi gereken) evler belirledik; ta ki o, hurma sapının eski (ve solmuş) alt kısmı gibi geri dönene kadar. (40) Güneşin ayı yakalaması caiz değildir; gece de gündüzü geçemez: Her biri (kendi) yörüngesinde (kanunlara göre) ilerler.” (Yusuf Ali’nin çevirisi, orijinal baskı) [Parantez içindeki kelimeler çeviride de parantez içindedir.]

Bazı Müslümanlar, “güneş, kendisine belirlenen bir süre boyunca yolunu izler” ifadesine ve sondaki “yörünge” kelimesine dikkat çekerler. Ancak, güneşin “yörüngesi”ne fazla anlam yükleyemeyiz; zira Yusuf Ali’nin çevirisinde bu kelimeye ilişkin (17) numaralı dipnotta “devre, yol” ifadesi yer almaktadır. Dahası, Yusuf Ali’nin gözden geçirilmiş baskısında “süre” yerine “dinlenme yeri” ifadesi kullanılmaktadır.

Bazı Müslümanlar Kuran’ı Ne Kadar Serbestçe Çeviriyor?

http://www.sufi.co.za/modern_science_and_islam.htm adlı Sufi sitesi ise daha da ileri giderek şöyle der

“Tüm bunlar, yeryüzü ve gök cisimleri (hepsi gezegendir) ve hepsi yörüngelerinde (ya da kendi eksenlerinde) sürekli hareket halindedir; yüzen kürelerdir” (Ansari)

Parantez içinde “(hepsi gezegendir)” ve “(ya da kendi eksenleri üzerinde)” sözcüklerini eklemiştir, çünkü bunlar Arapça metinde hiç yer almamaktadır. Öyleyse bunu çok serbest bir çeviri olarak görmezden gelelim ve “36. Sûre 37-40. ayetler gerçekte ne öğretir?” diye soralım. Üç olasılık vardır:

Güneş ve ayın yörüngeleri: Kur’an, güneş ve ayın, belirli ve önceden belirlenmiş bir süre boyunca dünya etrafında sürekli yörüngelerde/yollarda hareket ettiğini öğretmiştir.

Dinlenme yerine doğru yüzmek: Güneş gündüzleri gökyüzünde yüzer ve geceleri dinlenme yerine gider, ertesi şafakta tekrar yerine döner. Aynı şekilde ay da kendi yolunda yüzer.

Görünüş dilidir: Öncekiyle aynıdır, ancak bu, şeylerin gerçekte nasıl oldukları değil, nasıl göründüklerinin bir açıklamasıdır.

Arapçaya Geri Dönelim

Yörünge/Yol: Yusuf Ali, söz konusu Arapça kelimeyi 1326. sayfadaki 3983 numaralı dipnotta ele almaktadır. O şöyle der: “Mustaqarr şu anlamlara gelebilir: (1) zaman sınırı, belirlenmiş bir süre, 67. ayette olduğu gibi; veya (2) dinlenme veya sükunet yeri; ya da (3) ikamet yeri, 36. ayette olduğu gibi. Bence burada ilk anlam en uygun olanıdır; ancak bazı yorumcular ikinci anlamı tercih ederler. Bu durumda benzetme, güneşin bize görünür olduğu sürece bir yarış koşması ve ertesi gün yarışına yeniden başlamak için gece dinlenmeye çekilmesi şeklinde olur. Güneşin zıt kutuplarda kalışı, bize onun dinlenme dönemi olarak görünür.”

Hareket etmek/yüzmek/dönmek: yasbahuna, acele etmek anlamına gelebilir, ancak en doğrudan anlamı yüzmektir.

Yüzmek/dönmek: Ünlü Müslüman müfessir İbn Teymiyye (1328 yılında vefat etti) şöyle yazmıştır: “Gök cisimleri yuvarlaktır (istidaaratul-aflaak) – bu, astronomların ve matematikçilerin (ahlul-hay’ah wal-hisab) ifadesidir..... [Arapça’daki] falak [kelimesi] yuvarlak olanı ifade eder” (Majmu’ul-Fatawa cilt 6, s. 566-567)

Güneş ve ayın “falak” olması bir “bilimsel mucize” değildir, çünkü

a) Güneş’in yörüngesinde dönen Dünya için kullanılan Arapça terim “falak” değil, “mahrek”tir.

b) “Falak” kelimesi Kur’an’dan kaynaklanmamıştır; bu, yabancı bir alıntı kelimedir.

Bir kişi şu bilgiyi paylaştı: “Kök [Arapça -- falaka] … aynı ilkel Semitik kökten [Akadca -- pilakku]; [İbranice -- pelek]; [Arapça -- falkatun] kelimeleri türemiştir; bunların hepsi iğin dönmesini ifade eder ve başka bir türetme yoluyla [Arapça -- falakun]; [Etiyopça — falaka] kelimesi ise göksel yarımküre anlamına gelir. Dolayısıyla dilbilimciler genellikle [Arapça — falkun] kelimesini bu kökten türetmeye çalışırlar ve bu kelimenin yuvarlak şekline atfen bu isimle adlandırıldığını düşünürler.”

Ayrıca, falak kelimesi, Muhammed’in zamanından önce Araplar tarafından “gök kubbesindeki” gök cisimlerinin hareketini ifade etmek için kullanılıyordu. Muhammed’in zamanından önce ve o dönemde halkı, dünyanın merkezde olduğu ve 7 küresel kubbeyle çevrili olduğu Aristotelesçi/Ptolemaik evren modeline inanıyordu. Göksel cisimlerin bu küreler içinde hareket ettiğine ya da kürelerin kendilerinin belirli bir yörüngede hareket ettiğine inanılıyordu. Kuran’ın yedi gökten bahsetmesi, Muhammed’in “astronomisinin” tarihin o döneminde gerçek olduğu kabul edilen Ptolemaik ve Aristotelesçi modellere uyduğunu kuvvetle ortaya koymaktadır.

Benim Sonuçum (şimdiye kadar): Arapça metin belirsiz olsa da, bu sözler Muhammed’den önceki eski insanların daha önce söylemedikleri hiçbir şeyi ifade etmemektedir.

Ancak, Muhammed ve ilk takipçilerinin Kuran’ı anlayabildiğini (oldukça makul bir varsayım) ve Kuran’ın bilimsel bakış açısının oldukça tutarlı olduğunu varsayarsak, makul bir sonuca varmak için iki yolumuz vardır. Birincisi, ilk Müslümanlar bu konuda ne demiştir, ikincisi ise Kuran’ın geri kalanında ne denmektedir.

Muhammed ve İlk Müslümanların Güneş Hakkında Söyledikleri

Kuran’ın doğru anlamını bulmak için nereye giderdiniz? Zamakhshari’ye mi? El-Tabari’ye mi? Baidawi’ye mi? Eğer ilk Müslümanlardan biri olsaydınız, doğrudan Muhammed’in kendisine giderdiniz! İşte hem Buhari hem de el-Tabari’ye göre Muhammed’in açıklaması.

“Ebu Dhar’ın rivayetine göre: Peygamber, gün batımında bana, 'Güneşin (

)?’ diye sordu. Ben de, 'Allah ve Resulü daha iyi bilir’ diye cevap verdim. O da şöyle dedi: 'Güneş, Arş’ın altına secde edene kadar gider (yani yol alır) ve tekrar doğmak için izin ister; izin verilir. Sonra (bir zaman gelecek ki) secde etmek üzere olacak, ancak secdesi kabul edilmeyecek…’” Buhari, cilt 4, kitap 54, bölüm 4, hadis no. 441, s. 283

Buhari’nin aynı pasajının başka bir çevirisi şöyle der:
“Abzur Ghifari (ra) şöyle rivayet etmiştir: Bir gün Peygamber Muhammed (sav) bana, 'Abzar, güneş battıktan sonra nereye gider, biliyor musun?’ diye sordu. Ben de, 'Bilmiyorum, bunu ancak Allah’ın elçisi daha iyi bilebilir’ diye cevap verdim. Sonra Peygamber (SA) şöyle cevap verdi: 'Batıya battıktan sonra güneş, Allah’ın Arş’ının altında secde halinde kalır ve doğuda tekrar doğmak için Allah’ın emrini bekler. Bir gün gelecek ki güneş, Allah’tan tekrar doğmak için izin alamayacak ve Kıyamet (yargı günü) yeryüzüne çökecektir.’”

el-Tabari, cilt 1, s. 231’de şöyle der: “Allah’ın Elçisi’ne [Muhammed] 'Güneş nereye batar?’ diye sordum. O da şöyle cevap verdi: 'Güneş gökte batar ve ardından gökten göğe yükseltilir, ta ki en yüksek olan yedinci göğe ulaşana kadar. Sonunda, Arş’ın altına geldiğinde aşağı iner ve secde eder; ona bakmakla görevli melekler de onunla birlikte secde ederler. Güneş daha sonra şöyle der: 'Ey Rabbim, beni nereden doğmamı emredersin; battığım yerden mi, yoksa doğduğum yerden mi?’” diye devam etti. İşte bu, Allah’ın şu sözünün anlamıdır: 'Güneş ise, (gece) kalacağı yere doğru koşar,’ yani Arş’ın altında tutulur - 'Bu, Kudretli ve Bilici Olan tarafından hükmedilmiştir.’ Buradaki 'bu’ ile, yaratılışını 'bilen’ Rab’bin, krallık otoritesi kapsamındaki kudretli işlem kastedilmektedir. O şöyle devam etti. Cebrail, günün saatlerinin ölçüsüne göre, Arş’ın ışığından güneşe bir parlaklık giysisi getirir. Bu giysi yazın daha uzun, kışın daha kısa, sonbahar ve ilkbaharda ise orta uzunluktadır. [ilkbahar, sonbahar ve kış modası!] Sözlerine devam etti. Güneş, buradaki sizlerden birinin giysisini giymesi gibi o giysiyi giyer. Sonra, doğduğu yerden doğana kadar göklerin havasında serbestçe dolaşmaya bırakılır. … Ay da doğuşunda aynı yolu izler … Ancak Cebrail, ona Taht’ın ışığından bir giysi getirir. İşte bu, Allah’ın “O, güneşi bir parlaklık, ayı da bir ışık kıldı” sözünün (kastedilen anlamıdır).”

Güneş ve ay, Allah’ın ayetleridir. Ebu Davud, cilt 1, kitap 2, no. 1173, s. 304;

Sunan Nesaî, cilt 2, hadis no. 1462, 1464, s. 272; cilt 2, hadis no. 1465, 1466, s. 273; cilt 2, no. 1475, s. 278; cilt 2, no. 1477, s. 280; cilt 2, no. 1481, s. 283; cilt 2, no. 1485-1486, s. 286-287; cilt 2, sayı 1488-1489, s. 287, 289; cilt 2, sayı 1500, s. 297; cilt 2, sayı 1502, s. 299; cilt 2, sayı 1505, s. 300; cilt 2, sayı 1506, s. 301

Zulkarneyn [Zul Qarnain], “güneşin, dinlenme yerinde siyah ve kokuşmuş bir çamur birikintisine battığını gördü.” el-Tabari, cilt 5, s. 173-174 (Bkz. Sure 18:82-97)

el-Tabari, cilt 1, s. 234’te de güneşin çamurlu bir pınara battığından bahseder. “Çamurlu” anlamına gelen kelime “hami’ah”dır; bu, siyah kili ifade eder, ancak “hamiyah” da benzer bir kelime olup “sıcak” anlamına gelebilir. (Bkz. dipnot 442, s. 234)

“[Muhammed] şöyle devam etti: Güneş doğduğunda, 360 meleğin eşliğinde o pınarlardan birinden arabasının üzerinde yükselir… Allah, güneş ve ayı sınamak, kullarına bir işaret göstermek ve böylece O’na karşı gelmeyi bırakıp itaat etmeye başlamalarını istemek istediğinde, güneş arabadan yuvarlanır ve okyanusun derinliklerine, yani küreye düşer. Allah, bu mucizenin önemini artırmak ve kullarını şiddetle korkutmak istediğinde, güneşin tamamı düşer ve arabada hiçbir parçası kalmaz. İşte bu, günün karardığı ve yıldızların ortaya çıktığı tam güneş tutulmasıdır.” el-Tabari, cilt 1, s. 236

Muhammed ve İlk Müslümanlar Bize Gökler Hakkında Neler Anlatıyor?

Peygamber [Muhammed] şöyle cevap verdi: “Ali, bunlar beş yıldızdır: Jüpiter (el-birjis), Satürn (zuhal), Merkür (utarid), Mars (Bahram) ve Venüs (el-zuhrah). Bu beş yıldız, güneş ve ay gibi doğar, hareket eder ve onlarla birlikte yarışır. Diğer tüm yıldızlar, camilerdeki lambalar gibi gökyüzünde asılı durur…” el-Tabari, cilt 1, s. 235-236

“Allah, gökten üç fasrakh (18 kilometre) uzaklıkta bir okyanus yarattı. Dalgaları kontrol altında tutulan bu okyanus, Allah’ın emriyle havada durmaktadır. Ondan tek bir damla bile dökülmez. Bütün okyanuslar hareketsizdir, ancak bu okyanus bir okun hızında akar. Sanki doğu ile batı arasındaki alanda gerilmiş bir ipmişçesine, havada düzgün bir şekilde hareket etmek üzere serbest bırakılmıştır. Güneş, ay ve geriye doğru hareket eden yıldızlar [5 gezegen] onun derin dalgaları içinde ilerler. Allah’ın şu sözü bunu ifade eder: 'Her biri bir küre içinde yüzer.’ 'Küre’, o okyanusun derin dalgaları içinde arabanın dolaşımıdır.” el-Tabari, cilt 1, s. 235

Erken dönem Müslümanların vardığı sonuç: Güneş, geceleri kelimenin tam anlamıyla bir dinlenme yerine gider; güneş ve ay ise kelimenin tam anlamıyla gökyüzündeki bir su okyanusunda “yüzer”.

Kuran’ın Geri Kalan Kısmında Ne Diyor?

Kur’an’ın çeşitli çevirilerinde ayet numaralarının farklı olduğuna dikkat edin. Bu ayet numaraları ve alıntılar Yusuf 'Ali’nin (gözden geçirilmiş baskı) çevirisinden alınmıştır. Büyük harf kullanımını düzelttim.

20:53 Suresi “Yeryüzünü sizin için serilmiş bir halı gibi yapan”

Sura 50:7 “Ve yeryüzünü - Biz onu serdik4946 ve üzerine dağlar yerleştirdik…”

Yusuf 'Ali’nin 4946 numaralı dipnotunda şöyle denmektedir: “Bkz. xiii. 3; ve xv. 19 ve n.1955. Dünya yuvarlaktır, ancak dağların ağırlığıyla sabit tutulan bir halı gibi, uçsuz bucaksız bir genişlikte serili görünür.” Dolayısıyla, bunun düz dünya öğretisini desteklediğine inanıp inanmamanızdan bağımsız olarak, Yusuf 'Ali bu ayetin en azından yeryüzünün düz bir halı gibi göründüğünü söylediğini belirtmektedir.

Sura 67:15 “Yeryüzünü uysal kılan5571O’dur…” Diğer çevirilerde “düz” ifadesi kullanılmıştır. Yusuf Ali’nin 5571 numaralı dipnotunda şöyle denmektedir: “Zalul, ii 71’de eğitilmiş ve uysal bir hayvan anlamında kullanılmıştır: burada ise yeryüzünü nitelemek için kullanılmıştır ve ben bunu 'uysal’ olarak çevirdim….”

Sura 71:15 “'Allah’ın yedi göğü üst üste nasıl yarattığını görmüyor musunuz? 'Ve ay’ı onların ortasında bir ışık kıldı, güneşi de görkemli bir lamba yaptı?” Bunun görünüşe ilişkin bir ifade olduğu kabul edilse bile, modern astronomi öğretisine dair hiçbir ipucu yoktur.

Sura 71:19 “'Ve Allah, yeryüzünü sizin için bir halı (serilmiş) gibi yaratmıştır,5718 …” Yusuf 'Ali’nin 5718 numaralı dipnotunda şöyle denmektedir: “bkz. xx 53.

Sura 78:6-7 “Biz [Allah] yeryüzünü geniş bir düzlük5890 haline getirmedik mi ve dağları da sabit tutacaklar olarak yaratmadık mı?” Yusuf 'Ali’nin 5890 numaralı dipnotunda şöyle denmektedir: “Bkz. xvi. 15’e ilişkin 2038 numaralı dipnot.” Ayrıca bkz. xiii. 3 ve xv. 19. Yeryüzünün geniş uzantısı, dağların sabitleyici görevi gördüğü bir halıya benzetilebilir….”

18. Sûre’deki Zul-Karnain ve Astronomi Bilimi

Sûre 18:85-86 “O [Zul-Qarnain], (böyle bir) yolu izledi; ta ki güneşin battığı yere vardığında, güneşin bulanık bir su kaynağına battığını gördü: kaynağın yanında bir kavim buldu: Biz [Allah] dedik ki: 'Ey Zul-Qarnain! (Sana yetki verilmiştir,) ya onları cezalandır, ya da onlara iyilik et.” “Bulanık” kelimesi “çamurlu” ve “siyah” olarak da çevrilmiştir. “... suyunun pınarı” ifadesi de “pınar” olarak çevrilmiştir. M.H. Skahir bunu “kara deniz” olarak çevirmektedir.

18. Sûre: 89-90 “Sonra [Zul-Qarnain] (başka bir) yola devam etti; güneşin doğduğu yere vardığında, onu, güneşten korunacak hiçbir örtü sağlamadığımız bir halkın üzerine doğarken buldu.”

Müslüman tefsirciler, Zul-qarnain’in (iki boynuzlu adam) tam olarak kim olduğu konusunda farklı görüşlere sahiptir. Bazıları Büyük İskender, bazıları Persli Kiros, bazıları ise bir Yemen kralı olduğunu düşünür. Ancak bu önemli değildir. Her ne olursa olsun, Zul-qarnain güneşin gerçekten doğduğu yere seyahat edebildi. Bu, Kuran’daki düz dünya kozmolojisini desteklemektedir. Daha da önemlisi, güneşin battığı yere seyahat etti ve güneşin çamurlu/bulanık bir pınarda battığını gördü.

Güneşin gerçekten çamurlu bir pınarda battığını astronomlara sorarsanız, size gülebilirler.

Sonuç: Kur’an-ı Kerim şunu öğretir:

Dünya düzdür, bir halı gibi yayılmıştır ve dağlarla sabitlenmiştir

Güneş, gün boyunca belirli bir yörüngede ilerler, ardından çamurlu/bulanık bir pınara batar ve Allah’ın tahtına gider.

Güneş daha sonra belirli bir noktadan doğar

Beş “geri dönen yıldız” (gezegen) hariç, yıldızlar lambalar gibi asılıdır.

Muhammed, ilk Müslümanlara bunu sadece bir metafor veya benzetme olarak değil, kelimenin tam anlamıyla bir gerçek olarak öğretmiştir.

Yıldızların ve Meteorların Amacı

“En alt gökte lambalar [yıldızlar] vardır ve 'Biz bu (lambaları) şeytanları kovmak için füzeler olarak yarattık ve onlara Alev Ateşi’nin azabını hazırladık.’” Sura 67:5

“Bu yıldızların yaratılmasının üç amacı vardır: gökyüzünü süslemek, şeytanları vurmak için füzeler olarak kullanmak ve yolcuları yönlendirmek için işaretler olarak hizmet etmek. Dolayısıyla, herhangi biri farklı bir yorum bulmaya çalışırsa, yanılmaktadır ve sadece çabasını boşa harcamaktadır...” Buhari, cilt 4, kitap 54, bölüm 3, hadis no. 421’den önce, s. 282.

Kayan yıldızlar bazen göksel sırları dinlemeye çalışan şeytanlara fırlatılır. Sahih Müslim, cilt 1, kitap 4, hadis no. 902 ve dipnot 674, s. 243.

Kayan yıldızlar, [kötü] meleklerin duyduklarını yaymadan önce onlara çarpmak içindir. Ancak bazen kötü melekler, vurulmadan önce falcılara haber verirler. İbn-i Mace, cilt 1, kitap 1, hadis no. 194, s. 110.

Meteorlar, cinlere saldırmak içindir. Sahih Muslim, cilt 4, kitap 24, no. 5538, s. 1210

Yıldızlar Şeytan’a karşı koruma sağlar. el-Tabari, cilt 1, s. 223

Muhammed’in Ay’ı İkiye Ayırması

“Müşriklerin Peygamber’den bir mucize göstermesini talep etmeleri. Peygamber onlara ayın ikiye ayrılmasını gösterdi. Abdullah bin Mesud’un rivayetine göre: Peygamber’in hayatta olduğu dönemde ay ikiye ayrıldı ve bunun üzerine Peygamber, 'Buna şahit olun’ dedi.” Buhari, cilt 4, kitap 56, bölüm 26 ve cilt 4, kitap 56, bölüm 26, no. 830, s. 533.

“Anas’ın rivayetine göre Mekke halkı, Allah’ın Elçisi’nden kendilerine bir mucize göstermesini talep etti; bunun üzerine Peygamberimiz onlara ayın ikiye ayrılmasını gösterdi.” Buhari, cilt 4, kitap 56, bölüm 26, hadis no. 831, s. 533.

“İbn Abbas’tan rivayet edildiğine göre: Peygamber’in hayatta olduğu dönemde ay ikiye bölündü.” Buhari, cilt 4, kitap 56, bölüm 26, hadis no. 832, s. 534.

Ayın ikiye ayrılması. Buhari, cilt 6, kitap 60, bölüm 225, hadis no. 290, s. 273 ve dipnot 1, s. 273; cilt 6, kitap 60, bölüm 287, hadis no. 387-391, s. 365-366; cilt 6, kitap 60, bölüm 261, no. 345, 349, s. 331; Buhari, cilt 6, kitap 60, bölüm 265, no. 368-370, s. 331, 336

Ayın yarılması: Sahih Müslim, cilt 4, kitap 37, hadis no. 6721, 6724-6730, s. 1467-1468

54:1. ayette şöyle denmektedir: “Kıyamet saati yakındır ve ay ikiye bölündü.” (Yusuf Ali, gözden geçirilmiş baskı).

“İkiye ayrıldı” ifadesinin, ayın ortadan ikiye bölündüğü anlamına geldiğine ve buradaki fiilin geçmiş zaman olduğu dikkat edilmelidir. Yakındaki Mısır, Suriye veya İran dahil olmak üzere, dünyada ayın ikiye ayrıldığını gören başka hiçbir halkla ilgili kayda rastlanmamıştır. Kur’an ve hadisler, ayın nasıl tekrar birleştiğine dair de bir açıklama getirmemektedir.

Yusuf 'Ali, 5128 numaralı dipnotta şöyle der: “Mufradat’ta üç açıklama yer almaktadır ve belki de üçü de buraya uygulanabilir: (1) Ay’ın bir zamanlar Mekke vadisinde Peygamberimiz, sahabeleri ve bazı kâfirlerin gözü önünde ikiye bölünmüş gibi göründüğü; (2) peygamberlik geçmiş zamanının geleceği işaret ettiği, ayın ikiye ayrılmasının yaklaşan Kıyamet’in bir işareti olduğu; ve (3) bu ifadenin mecazi olduğu, yani meselenin ay kadar netleştiği anlamına geldiği. Birincisinin, kâfirler de dahil olmak üzere çağdaşlar tarafından fark edildiği, 2. ayetten açıkça anlaşılmaktadır. İkincisi ise Yeni Yaratılış sırasında güneş sisteminde meydana gelen bir bozulma olayına aittir: Bkz. lxxv. 8-9.”

O dönemde dünyada ayın ikiye bölündüğünü bildiren başka hiç kimse yoktur. Bir yan not olarak, Encyclopædia Britannica’nın 1972 tarihli 13. cildinin 458B sayfasında, Kore’nin Kyongju kenti yakınlarında, 7. yüzyıl Silla döneminde inşa edilen Chomsungdae astronomik gözlemevinin bir resmi bulunmaktadır. Onların ya da başka herhangi birinin ayın ikiye bölündüğünü gördüğüne dair hiçbir kayıt yoktur.

Kuran’daki karşı örnekler?

Önceki ayetleri bir kenara bırakarak, bazı Müslümanların modern astronomik teorileri desteklediğine inandıkları Kuran’daki diğer ayetleri ele alalım. Adil olmak gerekirse, işte onların öne sürdüğü ayetler ve bunlara verilen yanıtlar.

7:54 Suresi “…O, geceyi gündüzün üzerine bir örtü gibi serer; her ikisi de birbirini hızla takip eder:...”

Yanıt: Gündüz ve gecenin birbirini takip etmesi doğrudur, ancak bu, ilkel insanların bilmediği bilimsel veya astronomik bir bilgi içermez.

Sura 13:2a ve Sura 31:10’da, “Allah, gökleri, sizin görebileceğiniz hiçbir sütun olmadan yükseltmiştir” denmektedir.

Yanıt: Her ne kadar tüm eski halklar göklerin sütunlarla desteklendiğine inanmasa da, bu sadece Allah’ın görülebilecek herhangi bir sütuna sahip olmadığını belirtmektedir.

Sura 13:2b “…O, güneşi ve ayı boyun eğdirmiştir! Her biri, belirlenen bir süre boyunca (yörüngesinde) döner.”

Yanıt: Hem güneşin hem de ayın bir düzeni olduğu, ilkel insanlar tarafından bile gözlemlenebilirdi.

21:30 Suresi: “Kâfirler, biz [Allah] onları birbirinden ayırmadan önce göklerin ve yerin birbirine yapışık (tek bir yaratılış birimi olarak) olduğunu görmüyorlar mı?” Bazı Müslümanlar bunu, Kuran’ın büyük patlama teorisini önceden haber verdiği şeklinde yorumlamaktadır.

Yanıt: Eski Mısırlılar, Aryan Hindular ve diğerleri, göklerin ve yerin ayrılmadan önce bir arada olduğuna inanırlardı. Göklerin ve yerin bir arada olduğunu (iki yarıya bölünmüş olduğunu ima ederek) söylemek, büyük patlama teorisinden çok bu eski mitolojilere benzemektedir. Oysa büyük patlama teorisi, yerin herhangi bir şeyden ayrıldığını bile söylemez. Aksine, yerin uzay tozundan kademeli olarak oluştuğunu belirtir.

21:33 Suresi: “Tüm (gök cisimleri) her biri kendi 2695yuvarlak yörüngesinde yüzer.” Yusuf Ali’nin 2695 numaralı dipnotu bu konuda aydınlatıcıdır. Dipnotta şöyle denmektedir: “Çoğu çevirmenin aksine, orijinal kelimelerde ima edilen 'yüzme’ metaforuna dikkat çektim:…”

Malik’in çevirisinde ise şöyle denmektedir: “Tüm (gök cisimleri) kendi yörüngelerinde hızla hareket ederler.”

Yanıt: Arapça kelime, Yusuf Ali’nin doğru bir şekilde çevirdiği gibi “yüzmek” olarak anlaşılmıştır; bunu el-Tabari, cilt 1, s. 235; el-Tabari, cilt 1, s. 236’da görebiliriz. Ayrıca ayetler, diğer gök cisimlerinden değil, güneş ve aydan bahsetmektedir; bu nedenle çeviride parantez içinde (gök cisimleri) ifadesini eklemek pek doğru değildir. Kur’an-ı Kerim, güneş, ay ve geriye doğru hareket eden yıldızlar (gezegenler) dışında gökyüzünde bir yörünge içinde hareket eden başka bir şeyden bahsetmez.

Sura 21:104 “Gökleri bir parşömen gibi saracağımız gün”.

Yanıt: Bunun modern astronomiyi nasıl öngördüğü bana açık değil; ancak Muhammed’in ilk eşi, onu bir Hristiyan’dan İncil’i dinlemeye götürmüştü ve Kutsal Kitap’ta Vahiy 6:14’te ve Eski Ahit’te Yeşaya 34:4’te göklerin bir parşömen gibi sarılacağından bahsedilir. Ancak Hristiyanlar genellikle Vahiy 6:14’ü modern astronomiye uydurmaya çalışmazlar.

Sure 22:65 “…O, izni olmadan gökyüzünün 2847yeryüzüne düşmesini engeller…” Yusuf 'Ali’nin 2847 numaralı dipnotunda, bu “samaa” kelimesinin (1) yüksek bir şey, (2) kök, tavan, (3) gökyüzü, gök kubbe ve (4) bulut veya yağmur anlamına gelebileceği belirtilmektedir. O, burada son anlamın kastedildiğini anladığını belirtir; ancak çoğu uzman bu kelimeyi “gökyüzü” gibi kelimelerle tercüme ediyor gibi görünmektedir.

Yanıt: Dolayısıyla birçok otoriteye göre bu kelime “gökyüzü” anlamına gelir ki bu, düz dünya görüşüyle en tutarlı olanıdır. Bu nedenle, Arapça’nın belirsizliği nedeniyle bu ayetin Kuran’da düz dünya görüşünü kesin olarak kanıtladığını söyleyemesek de, bu ayet kesinlikle Kuran’da modern bir bilimsel görüşü kanıtlamak için kullanılamaz.

Sûre 25:61-62 “Göklerde takımyıldızları yaratan, orada bir lamba ve ışık veren bir ay yerleştiren O’dur. Gece ile gündüzün birbirini izlemesini sağlayan da O’dur:…”

Yanıt: Güneşi bir lamba olarak nitelemek, Kuran’da modern bilimsel görüşlerin yer aldığını kanıtlamaya hiçbir şekilde katkıda bulunmaz. Gündüz ile gecenin birbirini izlemesi doğrudur, ancak bu, ilkel toplumların bile bildiği bir gerçektir.

Sura 27:88 “…gördüğünüz ve sabit olduğunu sandığınız bu dağlar, bulutlar gibi yok olacaklar…” (Malik) Bir Müslüman savunucusu, bunun dünyanın dönüşüne atıfta bulunduğuna inanıyor gibi görünüyor.

Yanıt: Bir önceki ayette son borazan bahsedilmektedir; dolayısıyla bağlam, günümüz değil, kıyamettir.

29:44. ayet, göklerin ve yerin yaratılışının inananlar için bir işaret olduğunu söyler.

Yanıt: Mezmurlar 8:1, 3, 5; Mezmurlar 19:1-6’ya göre, göklerin ve yerin yaratılışı Tanrı’nın ihtişamını gösterir. Muhammed, Davut’un Mezmurları’nı (Zubur) biliyordu; dolayısıyla burada yeni bir şey yoktur.

Sura 31:29, Sura 35:13, Sura 36:37 ve Sura 39:5’te Allah’ın geceyi gündüze, gündüzü geceye dönüştürdüğü belirtilmektedir. Ayrıca güneş ve ayın her birinin kendilerine belirlenmiş yörüngede ilerlediği de ifade edilmektedir. Sura 55:5’te de güneş ve ayın kendilerine belirlenmiş yörüngelerde ilerlediği belirtilmektedir.

Yanıt: Bunun gökyüzündeki güneş ve ayın yörüngesi olmadığını gösteren hiçbir şey yoktur. Bu gerçekler, eski ve ilkel insanlar tarafından da biliniyor ve gözlemleniyordu. Putperestlerin bile zaten inandıkları bir gerçeği söylemek, elbette bir kitabın yanlış olduğunu kanıtlamaz. Ancak, herkesin bildiği bir gerçeği tekrarlamak, hiçbir şekilde Kuran’ın modern bilimsel bilgileri öngördüğünü kanıtlamaz.

51:47,48. ayet: “Gök kubbeyi kudretle yarattık; şüphesiz ki bizim kudretimiz çok büyüktür. Ve (geniş) yeryüzünü yaydık; ne kadar da mükemmel bir şekilde yayıyoruz!” (Yusuf 'Ali). Diğer çevirilerde “halı gibi” ifadesi geçmektedir.

Yanıt: Bazılarının düz dünya öğretisi olarak gördüğü yeryüzünü yaymak, Kuran’ın modern bilimsel teorileri öğrettiğini kanıtlamaya hiçbir şekilde katkıda bulunmaz. Bir gayrimüslim olarak, bunun yeryüzünün düz olduğu şeklindeki yanlış bilgiyi öğretmediğini, daha çok şiirsel bir ifade olduğunu kabul etmeye hazırım. Müslümanlar bunu, Kuran’ın evrenin büyük patlama ile genişlediğini öğrettiğini söylemek için kullanmışlardır. Allah’ın gökleri yaymış olması, özellikle büyük patlama teorisini ima etmez; ayrıca Allah’ın gökleri gerdiği ifadesi, İncil’de Yeşaya 42:5’te de yer alır. Ancak Hıristiyanlar, büyük patlama teorisini önceden öngördüğünü kanıtlamak için bu tür belirsiz bir atıfta bulunmaya çalışmazlar.

55. Sûre, 33. ayet, insanların ve cinlerin [ruhlar] izinsiz olarak ötesine geçemeyecekleri yeryüzü bölgelerinden bahseder.

Yanıt: Yeryüzündeki bölgeler, modern coğrafyayı öğretmez; her ne kadar bu ifade, deniz canavarları ya da diğer engellerin insanların yeryüzünün diğer bölgelerine seyahat etmesini engellediği izlenimini verse de. Benzer şekilde, göklerin bölgeleri de pek bir anlam ifade etmez; ancak hem Muhammed’in hem de Yahudi geleneğinin yedi gökten bahsettiği bir gerçektir.

Sura 71:15-16 “Allah’ın yedi göğü üst üste nasıl yarattığını görmüyor musunuz? Ay’ı ortada bir ışık, Güneş’i de (Şanlı) bir lamba kıldı.” Bazı Müslümanlar, yeryüzü atmosferinin yedi katmanının (troposfer, stratosfer vb.) yedi gök olduğunu iddia ederler.

Yanıt: Yedi cennetin Yahudi geleneğiyle ortak olması bir yana, ayı bir ışık, güneşi ise bir lamba olarak nitelendirmek modern bilimsel görüşleri yansıtmamaktadır; ancak bu, şiirsel bir dil olarak anlaşıldığında yanlış sayılmaz. Ayrıca, yedi cennet dünyanın atmosferinin yedi katmanı olsaydı, güneşin, ayın ve yıldızların cennetlerde olduğunu söylemek yanlış olurdu.

Bir yan not olarak, Kutsal Kitap’ta yedi gökten hiç söz edilmese de, çeşitli apokrif geleneklerde yedi gökten bahsedilmektedir: 2 Enoch 20:1; 20:1, s. 134-135; İşaya’nın Şehitliği ve Yükselişi 7:8; 9:1,6;10:17 ; On İki Patriğin Vasiyeti, bölüm 3.3, s. 13. 3 Baruch 11:1, s. 675’te beş gökten bahsedilir, ancak bunların hepsi olduğu söylenmez. Dolayısıyla, Muhammed’in yedi gökten bahsetmesinin dünyanın atmosfer katmanlarıyla örtüşmesi bilimsel bir mucize olsa bile, bu daha eski eserlerin de yedi gökten bahsetmesi daha da büyük bir mucize olurdu.

Sûre 86:1-3 “Gökte yemin ederim ve gece gelen ziyaretçiye yemin ederim; peki size gece gelen ziyaretçinin ne olduğunu kim açıklayabilir? O, delici parlaklığa sahip yıldızdır. (Tıpkı Yüce Allah’ın galaksilerdeki her yıldızı koruduğu gibi, benzer şekilde) her ruhun üzerinde atanmış bir koruyucu melek vardır.” (Malik)

Bazı Müslümanlar, bunun Güneş’in bir yıldız olduğunu öğrettiğini iddia ederler.

Yanıt: İki şeye dikkat edin: a) burada güneşten söz edilmiyor ve b) parantez içindeki her şey İngilizce çeviride eklenmiştir; orijinal Arapça metinde yoktur!

Yusuf 'Ali (gözden geçirilmiş baskı) burada çok daha doğru bir çeviri sunmaktadır. “Gökyüzüne6067 ve (içindeki) Gece Ziyaretçisine6068 yemin ederim; Ve sana Gece Ziyaretçisinin ne olduğunu kim açıklayacak? - (O) delici parlaklıktaki yıldızdır; - üzerinde bir koruyucu bulunmayan tek bir ruh bile yoktur.6069 ”

Yusuf 'Ali’nin 606 numaralı dipnotunda şöyle denmektedir: “…'Delici parlaklıktaki yıldız’, kimileri tarafından Sabah Yıldızı, kimileri tarafından Satürn gezegeni, kimileri tarafından ise Sirius, Pleiades ya da kayan yıldızlar olarak anlaşılmaktadır. Bence 'Yıldız’ kelimesini toplu veya genel anlamda ele almak en doğrusudur; zira yıldızlar yılın her gecesi parlar ve delici parlaklıkları en karanlık gecelerde en belirgin şekilde fark edilir.”

Bazı Yorumlar Gerçekten Bu Dünyadan Değil!

http://debate.org.uk/topics/history/interprt.htm sitesinde kaydedilmiş diğer bazı Müslüman görüşleri aşağıda yer almaktadır. Bu sitede başka yararlı bilgiler de bulunmaktadır.

“Örneğin, uçaklara (Sura 17:1), yapay uydulara (Sura 41:53), gezegenler arası seyahate (Sura 55:33) ve hidrojen bombasına (Sura 74:33-38) yapılan atıfları keşfeden Muhammed Hanafi el-Banna’yı ele alalım (Jansen 1980:48).

Dolayısıyla, Muhammed Kamil Daww gibi kişilerin, Kuran’ın “bilimsel” içeriğinin mucizesinin, eşsiz belagatinin mucizesinden bile daha büyük olduğunu yazması şaşırtıcı değildi. Bu, Muhammed’e doğruluk kazandırdı ve dolayısıyla Kuran’daki tüm ifadelerin doğruluğunu da teyit etti.

Günümüzde bilimsel tefsiri yaygınlaştırmasıyla en çok tanınan kişi Fransız doktor Maurice Bucaille’dir. “İncil, Kur’an ve Bilim” adlı kitabında, aynı kriterleri kullanarak İncil’in bilim dışı doğasını ortaya koymaya çalışırken, aynı zamanda Kur’an’ın statüsünü yükseltmeyi amaçlamaktadır.”

Ancak Bazı Müslümanlar Daha Gerçekçi Bir Yaklaşım Sergiledi

Şunu belirtmek gerekir ki, pek çok Müslüman önceki yorumlara katılmamaktadır. Bazıları bu ayetlerin sadece gökyüzünde kolayca gözlemlenebilen şeyleri anlattığını düşünür.

Muhammed şöyle demiştir: “Benim hakkımda, bildiğinizden başka bir şey söylemeyin.

Kim benim hakkımda kasten yalan söylerse, cehennem ateşinde kendine bir yer hazırlasın. Ve kim Kuran’ı kendi görüşüne göre tefsir ederse, cehennem ateşinde kendine bir yer hazırlasın.” Tirmizi, Tefsir 1, (2951) (katkıda bulunulmuştur)

“Hayır, biz Hakikat’i Yalan’a karşı fırlatırız; o da Yalan’ın beynini parçalar; işte Yalan yok olur! Ey! (Bize atfettiğiniz) (yalan) şeyler yüzünden vay halinize!” Sûre 21:19

Eğer biri kasten Muhammed’e bir yalan atfederse, onun yeri cehennemdir. Ebu Davud, cilt 3, bölüm 1372, kitap 19, no. 3643, s. 1036. Ayrıca Buhari, cilt 2, kitap 23, bölüm 33, no. 378, s. 212-213

“...Ve kim bana [Muhammed’e] kasten yalan bir şey atfederse, o kesinlikle (Cehennem) Ateşi’nde yerini alacaktır.” Buhari, cilt 8, kitap 73, hadis no. 109, no. 217, s. 139-140.

Yalan şahitlik, Allah’a ortak koşmakla eşdeğerdir. İbn-i Mace, cilt 3, kitap 13, hadis no. 2372, s. 414

O Dönemde Bir Hıristiyan Tutulmalar Hakkında Ne Bilebilirdi?

Şamlı Yuhanna (yaklaşık 676-749), güneş tutulmaları konusunda çok iyi bir bilimsel açıklamaya sahipti. “Güneş ve ay da tutulmaya uğrar; bu, Yaratan’ın yerine yaratılışa tapanların aptallığını gösterir ve bize her şeyin ne kadar değişken ve dönüşkün olduğunu öğretir. … Güneş tutulmasının nedeni, ayın gövdesinin bir bölme duvarı gibi araya girip gölge oluşturması ve ışığın üzerimize düşmesini engellemesidir; tutulmanın kapsamı ise güneşi gizleyen ayın gövdesinin büyüklüğüyle orantılıdır. Ancak ayın gövdesinin daha küçük olmasına şaşırmayın. Çünkü pek çok kişi Güneş’in Dünya’dan kat kat daha büyük olduğunu söylerken, kutsal Babalar ise Güneş’in Dünya’ya eşit olduğunu söyler: oysa çoğu zaman küçük bir bulut, hatta küçük bir tepe ya da bir duvar bile Güneş’i tamamen gizler. Öte yandan, ay tutulması, ayın on beşinci gününde, Güneş ve Ay’ın en yüksek dairenin zıt kutuplarında yer alması durumunda, yani Güneş’in Dünya’nın altında, Ay’ın ise Dünya’nın üstünde olması halinde, Dünya’nın Ay’a düşürdüğü gölge nedeniyle meydana gelir. Çünkü Dünya bir gölge oluşturur ve Güneş ışığının Ay’ı aydınlatması engellenir; dolayısıyla o anda ay tutulması gerçekleşir.” Ortodoks İnancının Açıklaması, 2. kitap, 7. bölüm, s. 25

MÖ 20 civarında, Çin yazıtları, Çinlilerin tutulmanın nedenlerini anladıklarını göstermektedir. MÖ 8 yılında Çinliler, 135 aylık tekrarlama periyoduna sahip bir güneş tutulmasını öngördüler. MS 206 yılına gelindiğinde Çinliler bu konuda ilerleme kaydettiler ve Ay’ın hareketini analiz ederek güneş tutulmalarını tahmin edebildiler. Bkz. http://www.museumeclipse.org/about/history.html. Bu konuda Çinliler, Babilliler ve Yunanlıların gerisinde kalmışlardı.

Babilliler, tutulmaları tahmin etmek için Saros olarak adlandırılan 18 yıllık (aslında 6.585 ½ günlük) bir döngü keşfettiler. Encyclopaedia Britannica’nın 1956 tarihli 7. cildinin 913. sayfasına göre, bu konudaki tablolar MÖ 4. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Biraz basitleştirerek söylemek gerekirse, güneş tutulması dünyanın herhangi bir yerinde her on yılda yaklaşık altı kez meydana gelirken, tek bir bölgede ise yaklaşık 18 yılda bir gerçekleşir. Herodot’a göre, Miletli Yunan bilim adamı Thales, MÖ 585 yılının 28 Mayıs’ındaki güneş tutulmasını önceden tahmin ederek ün kazandı. Lidyalılar ve Medler bunu tanrıların bir işareti olarak görürken, Thales ve Yunanlılar bunun doğal bir fenomen olduğunu biliyorlardı. Biz , onun Babil sisteminden haberdar olduğunu ve MÖ 603 yılının 18 Mayıs’ında bir güneş tutulması yaşandığını düşünüyoruz.

Kapadokyalı Anatolius (M.S. 270-280), “Ante-Nicene Fathers”ın 6. cildinde, s. 153’te yer alan “Aritmetik Üzerine Kitabı”nda şöyle bahseder: “Thales, güneş tutulmasını ve tropik bölgelerde güneşin sabit olmayan periyodunu keşfetti… Anaximenes [MÖ 570 civarında vefat etti] ise ayın ışığını güneşten aldığını keşfetti ve ayın tutulmaya uğradığı süreci de ortaya çıkardı.” Rivayete göre Thales, Anaximander’e öğretmiş, Anaximander da Anaximenes’e öğretmiştir. Thales, Pisagor, Platon, Sokrates ve diğer tüm filozoflardan önce geldiği için felsefenin babası olarak anılır.

Sonuç: Daha ilkel halklar Yunanlıların bilimsel ilerlemelerinden haberdar olmasa da, Muhammed’in zamanından bin yıl önce, tutulmalar hakkında Kuran’da yer alan bilgiden daha bilimsel bir anlayışa sahip en azından bazı filozoflar vardı.

O Dönemde Bir Hıristiyan Astronomi Hakkında Ne Bilebilirdi?

Muhammed’in yaşadığı dönemde insanların astronomi bilgisi ne kadar ilkel bir seviyedeydi? Şamlı Yuhanna (yaklaşık M.S. 676-749), Muhammed’den çok da uzun bir süre sonra yaşamadı ve açıkçası, ondan Kuran’dan öğrenebileceğimizden daha doğru astronomi bilgileri edinebiliriz. İşte onun sözleri: “…bazıları dünyanın küre şeklinde olduğunu, diğerleri ise koni şeklinde olduğunu savunur. Her halükarda Dünya, göklerden çok daha küçüktür ve neredeyse bir nokta gibi göklerin ortasında asılı durmaktadır.” Ortodoks İnancının Açıklaması, 2. kitap, 10. bölüm, s. 28-29. Şamlı Yuhanna aslında Muhammed’in zamanından biraz sonra yaşamıştır; öyleyse Muhammed’den önceki dönemde Yunanlılar arasında astronomi bilimine bir göz atalım. Yunanlıların çeşitli görüşleri vardı, ancak modern astronomiye en yakın olan görüşler şunlardır.

Güneş ve ay tutulmalarının öngörülmesi: Miletli Thales (MÖ 624 civarı – MÖ 548/7 civarı), felsefenin babası olarak anılır ve Milet felsefe okulunu kurmuştur. Onun, Anaksimander’in (MS 611 civarı – MS 547 civarı) öğretmeni olduğu düşünülür; Anaksimander ise daha sonra Anaksimenes’e öğretmenlik yapmıştır. Daha önce de belirtildiği gibi, muhtemelen Babil sistemini kullanarak bir tutulmayı doğru bir şekilde tahmin etmiştir. Thales, Güneş’in görünen çapını doğru bir şekilde ölçmüş, Küçük Ayı ( ) takımyıldızını tanımlamış ve navigasyon için bu takımyıldızını (ve Kuzey Yıldızı’nı) kullanma konusunda yazılar kaleme almıştır. Thales, Dünya’nın bir su denizinde asılı olduğunu düşünmüştür.

Dünya bir küredir: Pisagor (MÖ 580/572–492/490 civarı), sayıların mistik niteliklere sahip olduğunu düşünen ünlü bir filozoftu. Ufuk çizgisinin ötesindeki gemilerin görülemediğini biliyordu ve bu nedenle dünyanın küresel bir top olduğunu öğretti. Ayrıca, sabah ve akşam yıldızının (Venüs) aynı yıldız olduğunu da keşfetti. Pisagor’un öğrencisi Filolaus (MÖ yaklaşık 500), Dünya’nın uzayda hareket ettiğini ve aynı zamanda kendi ekseni etrafında döndüğünü hayal etti. O, mistik bir “merkezi ateş” olduğunu ve Dünya ile Güneş dahil tüm astronomik nesnelerin bu ateşin etrafında döndüğünü öğretti. Daha fazla bilgi için http://www.skyscript.co.uk/copernicus.html adresine bakınız.

Ay’da vadiler ve düzlükler vardır: Anaksagoras (MÖ 500 civarında doğdu) Ay, vadileri ve düzlükleriyle Dünya’ya benzer ve yansıyan ışıkla parlar. Güneş, Peloponez yarımadasından daha büyük, alevler içindeki kızgın bir taştır. Anaksagoras’ın görüşleri pek hoş karşılanmadı; tanrılara karşı saygısızlık suçlamasıyla yargılandı. Ölüm cezasına çarptırıldı, ancak cezası Atina’dan sürgüne çevrildi.

Kısmen Dünya Merkezli, Kısmen Güneş Merkezli: Herakleides (MÖ 388/380 civarı – MÖ 310 civarı), Merkür ve Venüs’ün Güneş’in etrafında döndüğünü, Güneş ve diğer her şeyin ise Dünya’nın etrafında döndüğünü düşünmüştür. Ayrıca Dünya’nın kendi ekseni etrafında döndüğünü de öğretmiştir.

Güneşmerkezci (Dünya Güneş'in yörüngesinde döner): Yunanlıların astronomi konusunda çeşitli görüşleri vardı; Samoslu Aristarkhos (MÖ yaklaşık 310-230), öğrencisi Arşimet'e göre Güneş'in Dünya'nın etrafında döndüğünü savunuyordu. Aristarkhos, İskenderiye’de astronomi ile uğraşıyordu. Güneş’in Ay’dan 20 kat daha uzakta olduğunu ve dolayısıyla çok daha büyük olması gerektiğini öğrettiği için, antik astronominin Kopernik’i olarak anılır. [Aslında Güneş, Ay’dan yaklaşık 400 kat daha uzaktadır.]

Ancak eğer Dünya dönüyorsa, çok hızlı hareket ediyor olması gerekirdi; oysa etrafımızda uçan nesneler görmüyoruz. Bu nedenle, antik çağ insanlarının yerçekimi kavramı olmadığı için, Aristarkhos’un görüşü çoğu insanın zihninde itibarını yitirdi. Onun *Güneş ve Ay’ın Boyutları ve Mesafeleri Üzerine* adlı eseri günümüze ulaşmıştır; bu eserd , ayın yarısı dolduğunda Dünya, Ay ve Güneş’in 90 derecelik bir üçgen oluşturduğunu belirtmiştir.

Daha sonra, M.S. 150 yılında Claudius Ptolemy’nin “Astronomi Sözdizimi” adlı eserini yayınladığı zamana gelindiğinde, her şeyin Dünya’nın etrafında döndüğü görüşü, 1500 yıl boyunca Avrupa ve Orta Doğu düşüncesine hakim oldu. Daha fazla bilgi için bkz. http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/history_greekGeocentricHeliocentric.html

ve http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/history/HistTopics/Greek_astronomy.html adreslerine bakabilirsiniz. Bu arada, bu konuyu kendiniz araştırıyorsanız, Samothrace'li Aristarchus'un (MÖ 217 civarı – MÖ 145 civarı) farklı bir kişi olduğunu unutmayın.

Ay ve dönme hareketinin neden olduğu okyanus gelgitleri: Aristarkhos’un görüşünü benimseyen bir başka filozof da Seleukos’tu (MÖ 150). O, okyanus gelgitlerinin dünyanın kendi ekseni etrafındaki dönmesi ve ayın yörüngesindeki devri nedeniyle oluştuğunu söylemiştir. Daha fazla bilgi için http://www.perseus.tufts.edu/GreekScience/Students/Kristen/Aristarchus.html adresine bakınız.

Nikaya Öncesi Hıristiyanlar bu konulardan haberdardı: Kapadokyalı Anatolius (M.S. 270-280), *Arithmetic* adlı kitabında (Ante-Nicene Fathers, cilt 6, s. 153) şöyle yazmıştır: “Thales, güneş tutulmasını ve tropik bölgelerde güneşin periyodunun sabit bir eşitsizlik içinde olduğunu keşfetti. Anaximander ise dünyanın uzayda dengede durduğunu ve evrenin ekseni etrafında döndüğünü keşfetti. Anaximenes ise ayın ışığını güneşten aldığını keşfetti ve ayın nasıl tutulmaya uğradığını da ortaya çıkardı. Diğer matematikçiler de bu keşiflere katkıda bulundular. Sabit yıldızların kutuplardan geçen eksen etrafında döndüğü, gezegenlerin ise birbirlerinden uzaklaştığı gibi gerçekleri örnek olarak verebiliriz.”

Athenagoras (M.S. 177 civarı), Pisagor’dan bahseder ve Filolaos’un her şeyin Tanrı’nın içinde yer aldığını öğrettiğini, böylece Tanrı’nın Tek ve Tek Tanrı olduğunu gösterdiğini belirtir. A Plea For Christians, 6. bölüm, s. 131

İskenderiyeli Clement (M.S. 193-217/220), *Stromata* adlı eserinin 3. kitabı, 3. bölüm, s. 384’te Filolaos’tan bahseder.

Hippolytus (M.S. 225/235/6), *Tüm Sapkınlıkların Çürütülmesi* adlı eserinin 4. kitabı, 8. bölümü, s. 28’deki astronomi tartışmasında, diğer bilim adamlarının yanı sıra Samoslu Aristarkhos ve Arşimet’ten bahsetmektedir.

Sonuç: Babil ve Mısır kültüründen miras alan Yunanlılar, bazı olağanüstü astronomik görüşlere sahiptiler. Farklı görüşleri arasında, bazı Yunanlılar dünyanın bir küre olduğunu ve Güneş’in etrafında döndüğünü ve yörüngede ilerlediğini öğretiyorlardı. İznik Konsili öncesi Hıristiyanlar bu görüşlerden haberdardı. Bu görüşler, Kuran’daki ifadelerden daha fazla modern bilimi öngörmüştü.

Müslümanların Görüşleri ve Tepkileri

1. Kur’an, modern bilimi önceden haber vermektedir: Güneş ve ay yörüngede döner ve kendi eksenleri etrafında dönerler (21:33 ; 36:27-40). Kur’an, hatta büyük patlama teorisini de öğretir (21:30 ; 51:47,48). Arapça “falak” kelimesi “yörünge” anlamına gelir. Gökbilimciler, Güneş’in yaklaşık 250 milyon yılda bir galaksinin merkezinin yörüngesinde döndüğünü söylerler. Arapça “yasbahuna” kelimesi (sabaha kökünden gelir) “kendi ekseni etrafında dönmek” anlamına gelir.

1 Yanıt: Aslında bu, iki nedenden ötürü bir hayalden ibarettir.

1) Kelimeler belirsizdir: Arapça “falak” kelimesi yörünge anlamının yanı sıra yol, ilerleme anlamına da gelir; “yasbahuna” ise en doğrudan anlamı yüzmek olmakla birlikte, acele etmek anlamına da gelebilir.

2) Muhammed bize bunun ne anlama geldiğini açıkça söylemiştir; bu, Güneş ve Ay’ın yeryüzünün üzerinde seyahat ettikleri, yeryüzünün gökyüzünde yüzdükleri veya bir arabaya binerek ilerledikleri anlamına gelir.

3) Eski Yunanlılar, güneş ve ayın dünyanın etrafında yörüngede döndüğünü öğretmişlerdi (Samoslu Aristarkhos, M.S. 310-230 civarı) ve Seleukos (M.Ö. 150).

Yine, işte Muhammed’in söylediklerine dair iki kaynak.

“Allah, gökten üç fasrakh (18 kilometre) uzaklıkta bir okyanus yarattı. Dalgaları kontrol altında tutulan bu okyanus, Allah’ın emriyle havada durmaktadır. Ondan tek bir damla bile dökülmez. Bütün okyanuslar hareketsizdir, ancak bu okyanus bir okun hızında akar. Sanki doğu ile batı arasındaki alanda gerilmiş bir ipmişçesine, havada düzgün bir şekilde hareket etmek üzere serbest bırakılmıştır. Güneş, ay ve geriye doğru hareket eden yıldızlar [5 gezegen] onun derin dalgalarının içinde ilerler. İşte Allah’ın şu sözü bunu ifade eder: 'Her biri bir küre içinde yüzer.’ 'Küre’, o okyanusun derin dalgaları içinde savaş arabasının şeklinde dolaşmasıdır.” el-Tabari, cilt 1, s. 235

Ebu Dhar’ın rivayeti: Peygamber, gün batımında bana şöyle sordu: 'Güneşin (

)?” Ben de, “Allah ve Resulü daha iyi bilir.” dedim. O da şöyle buyurdu: “Güneş, Arş’ın altına secde edene kadar gider (yani yol alır) ve tekrar doğmak için izin ister; izin verilir. Sonra (bir zaman gelecek ki) secde etmek üzere olacak, ancak secdesi kabul edilmeyecek…” Buhari, cilt 4, kitap 54, bölüm 4, hadis no. 441, s. 283. Sahih Müslim, cilt 1, kitap 1, bölüm 73, hadis no. 297-300, s. 95-96’da da Muhammed ve Ebu Dhar arasındaki bu konuşmaya dair pek çok ayrıntı yer almaktadır.

2. Kur’an-ı Kerim, güneşin galaksimizin merkezi etrafındaki yörüngesinden bahseder.

2. Yanıt: Güneşin galaksimizde bağımsız bir yörüngesi yoktur. Eğer Kur’an modern bilimi öğretmeye çalışsaydı, güneş, ay, dünya ve geriye doğru dönen yıldızların (gezegenlerin) hepsinin birlikte galaksinin yörüngesinde döndüğünü söylemeliydi. Tarihsel olarak, güneşin, dünyanın ve diğer her şeyin merkezi bir ateşin etrafında döndüğünü söyleyen ilk kişi Filolaos’tur (MÖ yaklaşık 500).

Yine, Muhammed’in ne demek istediğini tam olarak biliyoruz, çünkü o bize bunu söyledi; bunu Buhari, cilt 4, kitap 54, bölüm 4, hadis no. 441, s. 283 ve el-Tabari, cilt 1, s. 235’te kayıtlıdır.

3. Güneşin “dinlenme yeri”, onun Dünya’nın diğer tarafında parladığı anlamına gelir.

Yine, Muhammed’in ne demek istediğini tam olarak biliyoruz, çünkü o bize bunu söyledi; bunu Buhari, cilt 4, kitap 54, bölüm 4, no. 441, s. 283 ve el-Tabari, cilt 1, s. 235’te kayıtlıdır.

4. Güneşin dinlenme yeri, güneşin nihai yok oluşu anlamına gelir.

4. Yanıt: Bunu herhangi bir dilde okuyan sıradan bir kişi, bunun nihai yok oluşu değil, periyodik bir döngüyü ifade ettiğini düşünür.

5. Görünüşle ilgili ifadeler: Güneş, ay ve gezegenler gökyüzünde bir yol çizer. Bu ayetler, modern bilimi ne desteklemek ne de çürütmek amacıyla yazılmıştır; bunlar, insanların doğal olarak gözlemledikleri şeylerin arkasında Allah’ın olduğunu belirten şiirsel ifadelerdir.

5 Yanıt: Bu, Buhari ve el-Tabari’nin Muhammed’in söylediğini aktardıkları şey olmasaydı makul gelirdi. Eğer Buhari ve el-Tabari bu konuda yanılmışlarsa, o zaman herhangi bir konuda haklı olduklarını söylemek için hangi kriterler vardır?

Sonuç

Bazı (ama hepsi değil) Müslümanlar, Kuran’ın bilimsel doğruluğunu kanıtlamak için bu ayetleri kullanmaya çalışır. Bu tartışmada bir hata görmüyorsanız, bunun Kuran’ın bilimsel doğruluğunu kanıtladığını iddia etmeye çalışmak entelektüel açıdan dürüst bir yaklaşım değildir. Aslında, bu ayetlerin bazıları, şiirsel ve görünüşün dili olarak anlaşılmadıkları sürece, modern bilimin bize öğrettikleriyle çelişir. Ancak Buhari ve el-Tabari, bunların oldukça kelimesi kelimesine anlaşıldığını göstermektedir. Güneş ve ay, yeryüzünün üzerindeki gökyüzünde yüzerler.

Ancak, dünyadaki en önemli şey ne bildiğiniz değil, kimi tanıdığınızdır. Önemli olan, insanların hangi teorilerine inandığınız değil, Gerçek Tanrı’nın vahyettiği şeylere uyup uymadığınızdır. On dokuzuncu yüzyıla kadar astronomi ile ilgili her bir görüşte birtakım hatalar bulunmaktadır. Gelecekte insanların bizim bilimsel görüşlerimiz hakkında da aynı şeyi söylemeyeceklerini kim söyleyebilir? Neyin doğru olduğunu bilmemizin tek yolu, Tanrı’nın bize vahyettiği şeydir. Tanrı’nın bilmemiz gerekenleri bize vahyedeceğine ve vahiyinin anlamını koruyacağına güveniyoruz.


Kaynakça: Kur’an Çevirileri

1. Arberry, Arthur J. The Koran Interpreted. Macmillian Publishing Co., Inc. 1955.

2. Dawood, N.J. The Koran. Penguin Books. 1956-1999.

3. Malik, Farooq-i-Azam. Kur’an-ı Kerim’in Anlamının İngilizce Çevirisi: İnsanlık İçin Rehber. İslam Bilgisi Enstitüsü. 1997

4. Pickthall, Mohammed Marmaduke. Şanlı Kuran’ın Anlamı. Dar al-Islamiyya (Kuveyt) (tarih belirtilmemiş)

5. Rodwell, J.M. Kur’an. İlk Baskı. Ivy Books, Ballantine Books tarafından yayınlanmıştır. 1993.

6. Shakir, M.H. Kur’an. Tahrike Tarsile Qur’an, Inc. 12. ABD Baskısı 2001.

7. Sher Ali, Maulawi. Kutsal Kur’an. Islam International Publications Limited (Ahmadiyya) 1997

8. Yusuf 'Ali, Abdullah. Kutsal Kur’an: Anlamlarının İngilizce Çevirisi ve Tefsir. İslam Araştırmaları Başkanlığı, IFTA tarafından gözden geçirilmiş ve düzenlenmiştir. Kral Fahd Kutsal Kur’an Basım Kompleksi. (Medine, Suudi Arabistan) 1410 H.

Diğer Kaynaklar

Campbell, Dr. William. Tarih ve Bilim Işığında Kur’an ve İncil (2. baskı). Arab World Ministries 2002.

Sahih Al-Bukhari’nin Anlamlarının Çevirisi Arapça-İngilizce Cilt 1, Dr. Muhammed Muhsin Khan. İslam Üniversitesi, Al-Medina Al-Munawwara AL MAKTABAT AL SALAFIAT AL MADINATO AL MONAWART

Tarih yok, telif hakkı yok.

El-Tabari’nin Tarihi: Açıklamalı Çeviri. Ehsan Yar-Shater, Genel Editör. New York Devlet Üniversitesi Yayınları 1989-.

http://debate.org.uk/topics/history/interprt.htm

Ek - Sura 36:38-40'ın Çevirileri

“Güneş, kendisine belirlenmiş bir süreye kadar koşar; işte bu, Kudretli ve Bilici Olan’ın hükmüdür. (39) Ay’a gelince, biz onun için, tekrar eski, kuru bir hurma dalı haline gelene kadar aşamalar belirledik. (40) Güneşin ayı geçmesi caiz değildir; gecenin de gündüzü geçmesi caiz değildir; hepsi kendi yörüngesinde döner.” M.H. Shakir’in çevirisi

Pickthall’ın çevirisinde ayet numarası bir altta yer almaktadır.

“(37) Güneş, kendisine ayrılmış bir dinlenme yerine doğru ilerler. İşte bu, Kudretli ve Bilge Olan’ın ölçüsüdür. (38) Ay için de, yaşlı, buruşmuş bir hurma yaprağı gibi olana kadar evreler belirledik.” (39) Güneşin ayı geçmesi caiz değildir, gecenin de günü geçmesi caiz değildir. Her ikisi de kendi yörüngesinde döner.” (M.M. Pickthall’ın çevirisi)

(38) Onlar için bir ayet de, günün yerini aldığı gecedir; işte o zaman karanlıkta kalırlar. (39) Güneş ise kendisine belirlenmiş yörüngede ilerlemektedir. İşte bu, Yüce ve Her Şeyi Bilen Allah’ın hükmüdür.”

Maulawi Sher Ali’nin çevirisi (Ahmadiyya)

(36:37-40) Onlar için bir başka ayet de gecedir; ondan gündüz ışığını çektiğimizde, işte o zaman karanlıkta kalırlar. Güneş kendi yörüngesinde ilerler; bu yörünge, Yüce ve Her Şeyi Bilen tarafından onun için önceden belirlenmiştir. Ay'a gelince, biz onun için evreler belirledik; ta ki o, yine yaşlı, kurumuş bir hurma dalı gibi olana kadar. Ne güneşin ayı geçmesi, ne de gecenin gündüzü geçmesi mümkündür; her biri kendi yörüngesinde ilerler.” Muhammed Faruk-i-Azam Malik’in çevirisi.

(37) Onlar için bir ayet de gecedir: Gündüzü ondan geri çekeriz, işte o zaman karanlığa gömülürler; (38) Güneş ise kendisine ayrılmış bir dinlenme yerine doğru ilerler; işte bu, Kudret Sahibi ve Her Şeyi Bilen’in hükmüdür. (39) Ay’a gelince, - Biz onun için (geçmesi gereken) aşamaları belirledik; ta ki o, hurma sapının eski (ve solmuş) alt kısmı gibi geri dönene kadar. (40) Güneş’in Ay’ı yakalaması caiz değildir; gece de gündüzü geçemez: Her biri (kendi) yörüngesinde (kanunlara göre) ilerler.

(Yusuf Ali’nin Kur’an tercümesi (s. 1326-1327), İslam Araştırmaları Başkanlığı, IFTA tarafından gözden geçirilmiş ve düzenlenmiştir. Kral Fahd Kutsal Kur’an Basım Kompleksi.)

(37) Onlar için bir ayet de gecedir; ondan gündüzü geri çekeriz, işte o zaman karanlığa gömülürler; (38) Güneş ise kendisine belirlenmiş bir süre boyunca yörüngesinde ilerler: işte bu, kudreti yüce ve her şeyi bilen O’nun hükmüdür. (39) Ve Ay - Biz onun için evlerini13 (geçmesi için) ölçtük, ta ki o, hurma sapının eski (ve solmuş) alt kısmı gibi geri dönene kadar.” (40) Güneş’in Ay’ı yakalaması caiz değildir, ne de Gece’nin Gündüz’ü geçmesi: her biri (sadece) (kendi) yörüngesinde17 (Yasaya göre) ilerler.

Dipnot 17’de “Yörünge, rota” yazmaktadır

Abdullah Yusuf Ali, MILLAT Kitap Merkezi tarafından yayınlanmıştır

Bu, önceki (gözden geçirilmiş) Yusuf Ali çevirisinde “kendisi için belirlenmiş bir süre boyunca:” ile “kendisi için bir dinlenme yerine:” ve “istasyonlar” ile “konaklar” arasındaki farktan farklıdır

“Onlar için bir ayet de gecedir; onu gündüzden ayırırız ve işte, karanlıkta kalırlar. Güneş ise, belirlenmiş bir dinlenme yerine doğru koşar; işte bu, Her Şeye Gücü Yeten, Her Şeyi Bilen’in hükmüdür. Ve ay – onu evreler halinde belirledik, ta ki yaşlı bir hurma ağacı gibi geri dönene kadar. Güneşin ayı yakalaması yakışmaz, gecenin de günü geçmesi yakışmaz; her ikisi de gökyüzünde yüzmektedir.” A.J. Arberry’nin çevirisi

“Onlar için bir başka ayet de gecedir. Gündüzü ondan çekip alırız, işte o zaman karanlığa gömülürler; ve güneş, dinlenme yerine doğru acele eder. İşte bu, Kudretli ve Bilici’nin hükmüdür! Ay’a gelince, onun için evreler belirledik; ta ki yaşlı ve eğri bir hurma dalı gibi değişene kadar. Güneşin ayı geçmesi caiz değildir, gecenin de günü geçmesi caiz değildir; her biri kendi yörüngesinde yol alır.”

J.M. Rodwell’in Kur’an çevirisi

“Gece, insanlar için bir başka ayettir. Geceden gündüzü çıkarırız; ve onlar karanlığa gömülürler. Güneş, dinlenme yerine doğru acele eder; onun yolu, Kudretli ve Her Şeyi Bilen tarafından belirlenmiştir. Ay için evreler belirledik; ay her gün azalır ve sonunda eğri büğrü yaşlı bir dal gibi görünür. Güneşin ayı geçmesine izin verilmez, gecenin de günü geçmesine izin verilmez. Her biri kendi yörüngesinde yol alır.”

N.J. Dawood’un Kur’an tercümesi.

http://www.submission.org/efarsi/arabic/sura36.html, “Güneş, Yüce ve Her Şeyi Bilen’in tasarımı uyarınca belirli bir yere batar.” der.