Altı yetkili hadis koleksiyonu, Kuran’dan sonra Sünni İslam’da en önemli dini metinlerdir; hatta bunların reddedilmesinin kişiyi Müslüman olmaktan çıkardığı söylenir. Şiiler bile Sünni hadislerine saygı duyarlar, ancak onlara o kadar güvenmeyebilirler. Muwatta’ Malik yedinci bir derlemedir ve azınlıkta olan bazı Sünni Müslümanlar tarafından bu altı derleme arasında sayılabilir. Ancak hadisleri inceleyen herkes için Muwatta’ Malik, Hanbel ve Fıkıh, altı derlemeye kıyasla daha az ölçüde de olsa hâlâ otorite niteliğindedir.
Muwatta’ Malik’e bakmak, diğer altı derlemede söylenenleri doğrulamak açısından ilginçtir; ayrıca, bazı hatalar da olsa da, içeriğin büyük bir kısmı güvenilir kabul edilmektedir.
Batıl İnanç
Sağ elinizle yiyip için, çünkü Şeytan sol eliyle yer ve içer. Muwatta’ Malik 49.4.6
“Gümüş bir kaptan içen kişi, cehennem ateşini karnına çeker.” Muvatta’ Malik 49.7.11
Bir devenin boynunda kolyenin kopmadan kalmasına izin vermeyin. Malik bunun nazardan kaynaklandığını düşünmüştü. Muwatta’ Malik 49.12.39
Muhammed, nazarın gerçek olduğunu söyledi. Muwatta’ Malik 50.1.1
Muhammed, Kur’an’daki ayetlerin nazardan koruyacağına katılıyordu. Muwatta’ Malik 50.2.3; 50.2.4
İsra ve Miraç gecesinde, kötü bir cin, elinde bir meşaleyle Muhammed’i arıyordu. Cibril [Cebrail], ona kötü cinin meşalesini söndürmek için söylemesi gereken özel sözleri öğretti. Muwatta’ Malik 51.4.10 51.4.11-13’te ayrıca akrep sokmasını ve diğer şeyleri önlemek için söylenmesi gereken sihirli sözler de yer almaktadır.
Hendek Savaşı’nda (el-Kendak) savaşan bir savaşçı, Muhammed’den evine dönmek için izin istedi. Eve döndüğünde karısını dışarıda dururken buldu ve kıskançlıktan dolayı onu bıçaklamak üzereydi. [Yani, peçesiz bir şekilde dışarıda olduğu için.] Karısı, evin içinde ne olduğunu görene kadar aceleci davranmamasını söyledi. İçeri girdiğinde yatağında kıvrılmış bir yılan buldu. Mızrağıyla yılanı deldi ve hem kendisi hem de yılan öldü. Malik, Medine’de Müslüman olan cinlerin olduğunu söyledi. Bir cin gördüğünüzde, üç gün boyunca ona seslenin. O süreden sonra ortaya çıkarsa, onu öldürün; çünkü o bir şeytandır. İlginçtir ki, insanlar kötü cinleri öldürebilirler. Muwatta’ Malik 54.12.33
Satranç Oynamak Yasaktır
Muhammed satranç oynamayı yasakladı. Muwatta’ Malik, kitap 32, bölüm 555, no. 1725-1727, s. 405. Ayrıca bkz. Sahih Muslim, cilt 4, kitap 25, no. 5612, s. 1222.
Mezar Azabı
“Bir keresinde, hiç kötü bir şey yapmamış bir çocuk için Ebu Hureyre’nin arkasında namaz kıldım ve onun şöyle dediğini duydum: 'Ey Allah, onu mezar azabından koru.’” Muwatta’ Malik 16.6.18
Aişe, Muhammed’e insanların mezarlarında azap çekip çekmediklerini sordu. Muhammed, bundan Allah’a sığındı. Kısa bir süre sonra, bir güneş tutulması meydana geldiğinde Muhammed, insanlara mezar azabından kendilerini korumalarını söyledi. Muvatta’ Malik 12.1.3
Bir keresinde Muhammed, ailesi onun için ağlayan ölü bir Yahudi kadının mezarının önünden geçti. Muhammed şöyle dedi: “Siz onun için ağlıyorsunuz, oysa o mezarında azap çekiyor.” Aisha, bunun mutlaka ölülerin, yaşayanların ağlamasından dolayı azap çektiği anlamına gelmediğini söyledi. Muwatta’ Malik 16.12.37
Muhammed, mezarları kazıp açan hem erkekleri hem de kadınları lanetledi. Muwatta’ Malik 16.55.44
Savaşta Kadınları Öldürmeyin
“Allah’ın Resulü, Allah onu kutsasın ve selam versin, İbn Ebi Hükayk (Medine’li hain bir Yahudi) ile savaşanlara kadınları ve çocukları öldürmelerini yasakladı. Savaşan adamlardan birinin şöyle dediğini aktardı: 'İbn Ebi Hükayk’ın karısı çığlık atmaya başladı ve ben defalarca kılıcımı ona doğru kaldırdım. Sonra Allah’ın Resulü’nün (Allah onu kutsasın ve selam versin) yasağını hatırlayıp dururdum. O olmasaydı, ondan kurtulmuş olurduk.” Muwatta’ Malik 21.3.8
Muhammed, “bir baskında öldürülen bir kadının cesedini gördü ve bunu onaylamadı; kadınların ve çocukların öldürülmesini yasakladı.” Muwatta’ Malik 21.3.9
Namaz ve Bağışlanma
Ebu Hureyre, Muhammed’in şöyle dediğini aktardı: “İmam 'Amin’ dediğinde, 'Amin’i meleklerin 'Amin’iyle aynı anda söyleyen kişinin geçmişteki günahları bağışlanır.” Muwatta’ Malik 3.12.47
“İmam, 'ne sana karşı öfkelenmiş olanlardan ne de sapmış olanlardan’ derken 'Amin’ diyen kişinin, sözü meleklerin sözüyle aynı anda çıkan kişinin geçmişteki günahları bağışlanır.” Muwatta’ Malik 3.12.48
“İmam, 'Allah, Kendisini övenleri işitir’ dediğinde, 'Ey Allah! Rabbimiz, sana hamdolsun’ de; çünkü sözü meleklerin sözüyle örtüşen kişinin geçmişteki günahları bağışlanır.” Muwatta’ Malik 3.12.50
Oturarak kılan kişinin namazı, ayakta kılan kişinin namazının sadece yarısı kadardır. Muvatta’ Malik 8.6.21
Allah, zorlu koşullarda abdesti tam ve doğru bir şekilde yerine getirmeyi, camiye doğru atılan çok sayıda adımı ve bir namazdan sonra bir sonraki namaza kadar beklemeyi, günahları siler ve rütbeleri yükseltir. Muwatta’ Malik 9.18.58
“Günde yüz kez 'Allah’a hamd ve şükür’ diyen kişinin, denizdeki köpük kadar bol olsa bile günahları silinir.” Muwatta’ Malik 15.7.21
“Her namazdan sonra 'Allah’a hamd olsun’ otuz üç kez, 'Allah’a hamd olsun’ otuz üç kez ve 'Allah’a hamd olsun’ otuz üç kez söyleyen ve 'Allah’tan başka ilah yoktur, O tek ve ortağı yoktur…’ diyerek yüz kez tekrarlayan kişinin günahları, denizdeki köpük kadar çok olsa bile affedilir.” Muwatta’ Malik 15.7.22
“Güneş doğar ve onunla birlikte Şeytan’ın bir boynuzu da doğar; güneş yükseldikçe boynuz ondan ayrılır. Sonra güneş tepe noktasına ulaştığında boynuz ona katılır; güneş batmaya başladığında boynuz ondan ayrılır; güneş neredeyse batmak üzereyken ise tekrar ona katılır.’ Allah’ın Resulü, Allah onu kutsasın ve selam versin, bu zamanlarda namaz kılmayı yasakladı.” Muvatta’ Malik 15.10.44
Kadınlar ve Namaz
İbn Şihab, kanama fark eden hamile bir kadının namazdan kaçınması gerektiğini söyledi. Muvatta’ Malik 2.29.103
Ancak Zeyneb bint Cehş, kanaması varken namaz kılıyordu. Muvatta’ Malik 2.30.108. Kadın, adet kanaması dışındaki kanamalarda namaz kılabilir.
Bir kimse namazını Umm el-Kur’an’ı okumadan kılarsa, namazı geçersiz olur ve dolayısıyla eksik kalır. Muwatta’ Malik 3.10.41
Kadınlar, adet kanı olup olmadığını A’işa’nın değerlendirmesi için ona adet bezlerinin bulunduğu kutular gönderirlerdi. [Muhtemelen namaz vb. için.] Muwatta’ Malik 2.28.99
Kadınlar
Boşanma davalarında (Muwatta’ Malik 36.4.14?), had cezalarında (Muwatta’ Malik 36.4.15?) kadınların tanıklığı kabul edilmez; iki erkeğin tanıklığı, bir erkek ile iki kadının tanıklığına eşittir (Muwatta’ Malik 36.4.17?).
Muhammed, kadınların peruk takmasına karşı uyardı. İsrailoğullarının, kadınları saç parçaları kullanmaya başladıklarında yok olduklarını söyledi. Muwatta’ Malik 51.1.2
Cehennemde bulunanların çoğu kadındı. Onlar kocalarına nankör davrandılar ve kendilerine karşı gösterilen iyi muameleye de nankörlük ettiler (Muwatta’ Malik 12.1.2).
Geçici Evlilik
Rifaa ibn Simwal, eşi Tamima’dan (geri alınamaz şekilde, 3 kez) boşandı ve Tamima, evliliği tamamlayamayan başka biriyle evlendi. Daha sonra Rifaa onunla tekrar evlenmek istedi, ancak Muhammed, Tamima’nın başka biriyle evliliği tamamlayana kadar Rifaa’nın onunla evlenemeyeceğini söyledi. Muwatta’ Malik 28.7.17
Aişe, Muhammed’in, geri alınamaz bir boşanma sonrasında kadın başka biriyle evliliğini tamamlayana kadar bir erkekle kadının yeniden evlenemeyeceğini söylediğini aktardı. Muwatta’ Malik 28.7.17 Yahya, Malik’in de benzer bir şey söylediğini aktardı. Muwatta’ Malik 28.7.19
Rabia ibn Umayya’nın bir geçici evliliği vardı ve kadın ondan hamile kaldı. [Halife] Ömer ibn el-Hattab dehşet içinde dışarı çıkarak şöyle dedi: “Bu geçici evliliği görseydim, taşlanmasını emreder ve ortadan kaldırırdım!” Muwatta’ Malik 28.18.42
Muhammed, Hayber’de (Khaibar) geçici evliliği yasakladı. Muwatta’ Malik 28.18.41
Ancak Şiiler, geçici evliliğin günümüzde de geçerli olduğuna inanmaktadır.
Köle Kızlar
Malik, bir köle kızla evlenen bir erkeğin örneğini verir. Ardından köle kızın efendisi, bir erkek ve iki kadın, o erkeğin ve başka bir kişinin köle kızı belirli bir bedel karşılığında satın aldıklarına dair tanıklık eder. Bunun üzerine, bu tanıklık nedeniyle koca ile köle kızın ayrılması gerekir. Muwatta’ Malik 36.4.14? [Eğer bir köle kızın sahibinin mülkiyeti kısmi ise, o zaman Muwatta’ Malik 31.5.6’ya göre onunla ilişki kuramaz.]
Halife Ömer şöyle şikayet etti: “Köle kızlarıyla cinsel ilişkiye girip sonra onları azarlayan erkeklerin nesi var? Efendisi onunla cinsel ilişkiye girdiğini itiraf eden hiçbir köle kızı bana gelmez ki, ben de çocuğun babalığını ona atfetmeyeyim; ister coitus interruptus uygulamış olsun, ister onunla cinsel ilişkiye girmeyi bırakmış olsun.” Muwatta’ Malik 36.23.24
“Yahya… Malik’ten, o da Muhammed ibn Abd ar-Rahman’dan… Hafsa’nın kendisine büyü yapan köle kızlarından birini öldürdüğünü duyduğunu aktardı. O kız bir mudabbara’ydı. Hafsa emir verdi ve kız öldürüldü.” Muwatta’ Malik 43.19.14.
Yahya, Malik’ten, o da Zayd ibn Aslam’dan bana şunu aktardı: Allah’ın Resulü, Allah onu kutsasın ve selam versin, şöyle buyurdu: 'Bir kadınla evlendiğinizde veya bir cariye satın aldığınızda, onu saçından tutun ve bereket dileyin. Bir deve satın aldığınızda, hörgücünün tepesinden tutun ve Şeytan’dan Allah’a sığın.’ Muwatta’ Malik 28.22.52
Ebu Said el-Hudri, Banu Mustaliq seferi sırasında peygamberimize coitus interruptus hakkında sordu. Peygamberimiz, Allah’ın takdir etmediği sürece hiçbir ruhun var olamayacağı için bunu yapmak zorunda olmadıklarını söyledi. Muwatta’ Malik 29.32.95
Ebu Ayyub el-Ensari, cinsel birleşmeyi yarıda kesme uygulamasını yapardı. Muwatta’ Malik 29.32.97
Abdullah ibn Ömer, cinsel birleşmeyi yarıda kesme uygulamasını yapmazdı ve bunu hoş görülmez bir şey olarak görürdü. Muwatta’ Malik 29.32.98
İbn Fahd, Zayd ibn Sabit’e [Ebu Said] köle kızlarla coitus interruptus hakkında sordu. Eşlerinden hiçbiri, bazı köle kızlarından daha hoşuna gitmiyordu, ancak hiçbir köle kızı da ondan o kadar hoşuna gitmiyordu ki onlardan çocuk istesin. Ona coitus interruptus’un sakıncası olmadığı söylendi. Muwatta’ Malik 29.32.99
İbn Abbas’a coitus interruptus hakkında soru soruldu ve kendi köle kızına sormasını söyledi. Kız utandı, bunun üzerine İbn Abbas bunun sakıncası olmadığını, kendisinin de bunu yaptığını söyledi. Muwatta’ Malik 29.32.100
“Mali şöyle dedi: 'Bir erkek, özgür bir kadınla, o izin vermedikçe coitus interruptus uygulamaz. Bir köle kızla, onun izni olmadan coitus interruptus uygulamakta bir sakınca yoktur. Başkasının köle kızını eş olarak alan kişi, kızın ailesi izin vermedikçe onunla coitus interruptus uygulamaz.’ Muwatta’ Malik 29.29.32.100
“Bir umm walad, efendisi öldüğünde yas tutmak zorunda değildir; bir köle kız da efendisi öldüğünde yas tutmak zorunda değildir. Yas tutmak, kocası olanlara mahsustur.” Muwatta’ Malik 29.33.108
Bir adam gidip köle kızıyla cinsel ilişkiye girerdi; karısı da gidip onu emzirirdi. Daha sonra karısı, yaptığı şey yüzünden artık bunu yapamayacağını köle kıza uyardı. Bunun üzerine adam Ömer’e gitti; Ömer de ona karısını dövmesini ve köle kızına gitmesini söyledi, çünkü emzirme sadece küçük çocuklar için geçerliydi. Muwatta’ Malik 30.2.13
“Yahya, Malik’in bir yatırımcıdan bahsettiğini aktardı. Bu yatırımcı, bir adama kirad kredisi vermiş, adam da bu parayı kullanarak kâr elde etmişti. Ardından adam, elde ettiği tüm kârla bir köle kız satın aldı, onunla cinsel ilişkiye girdi ve kız ondan hamile kaldı; böylece sermaye azaldı. Malik şöyle dedi: 'Eğer adamın parası varsa, köle kızın bedeli onun malından alınır ve sermaye bu şekilde geri ödenir.’” , para ödendikten sonra bir şey kalırsa, bu ilk kirad sözleşmesine göre aralarında paylaştırılır. Eğer ödeyemezse, köle kız satılır ve sermaye onun bedelinden geri kazanılır.” Muwatta’ Malik 32.7.9
İslam’da Kölelik
Arapça konuşan bir köleyi, iki siyah köleyle veya daha az değerli başka türden kölelerle takas etmenin bir sakıncası yoktur. Ancak köleler arasında kayda değer bir fark yoksa, ırkları farklı olsa bile, şartlarda belirtilen bir erteleme süresi karşılığında iki köle bir köleyle takas edilmemelidir. Muwatta’ Malik 31.1.1
Kölelerin üç günlük bir “garanti süresi” vardır. Muwatta’ Malik 31.3.3
Yahudileri ve Hıristiyanları kovun
Ömer ibn Abdülaziz [halife değil] şöyle demiştir: Peygamberimizin son sözlerinden biri şuydu: “Allah, Yahudilerle Hıristiyanlara karşı savaşsın. Onlar peygamberlerinin mezarlarını secde yeri olarak kullandılar. Arap topraklarında iki din [dini topluluk] bir arada var olamaz.” Muwatta’ Malik 45.5.17
Yahudiler ve Hıristiyanlar: İbn Şihab, Muhammed’in şöyle dediğini aktarıyor: “Arap Yarımadası’nda iki din bir arada var olamaz.” Muwatta’ Malik 44.5.18
'Umar ibn al-Hattab [halife], Muhammed’in “Arap Yarımadası’nda iki din bir arada var olamaz” dediğine kesin olarak ikna olana kadar araştırma yaptı ve bu nedenle Yahudileri Hayber’den sürdü.” Muwatta’ Malik 44.5.18
Ömer ibn el-Hattab, Yahudileri [Yemen’deki] Necran’dan ve [Medine’ye 30 mil uzaklıktaki] Fadak’tan sürgün etti. Hayber’deki Yahudiler ayrılırken ne meyve ne de toprak aldılar. Fadak’taki Yahudiler ise meyve ve toprağın yarısını aldılar; zira Muhammed bu konuda onlarla bir anlaşma yapmıştı. Muwatta’ Malik 44.5.19
Dinden Dönme ve Gayrimüslimler
Eğer biri İslam’dan başka bir dine geçerse, “boynunu vurun!” [yani onu öldürün]. Muwatta’ Malik 36.18.15 Muwatta’ Malik, bu hükmü Yahudilikten Hıristiyanlığa ya da tersi yönde din değiştirenler için geçerli bir “ ” olarak görmez; sadece İslam’ı terk edenler içindir. Muwatta’ Malik 36.18.15. Ancak bir kişi İslam’dan ayrılırsa, öncelikle üç gün hapis tutulmalı, her gün bir somun ekmek verilmeli ve İslam’a dönmesi için çağrılmalıdır. Muwatta’ Malik 36.18.16
Kaffara amacıyla yoksullara yemek verirken, “Sadece Müslümanlara yemek verilmelidir; İslam dininin [iman topluluğunun] dışındaki kimseye yemek verilmemelidir.” Muwatta’ Malik 38.7.12
Kur’an ve Değişiklikler
“Yahya, Malik’ten, o da Abdullah ibn Ebu Bekir ibn Hazm’dan, o da Amra bint Abd ar-Rahman’dan bana şunu aktardı: Peygamber’in [Muhammed] eşi Aişe… şöyle demiştir: 'Kur’an’da indirilenler arasında “on bilinen emzirme dönemi haram kılar” ifadesi vardı; daha sonra bu, “beş bilinen emzirme dönemi” ifadesiyle nesh edildi. Allah’ın Resulü, Allah onu kutsasın ve selam versin, vefat ettiğinde, Kur’an’da şu anda okunan ayet buydu.’” Bir adam gidip kölesiyle cinsel ilişkiye girerdi; karısı da gidip köleyi emzirirdi. Daha sonra karısı, yaptığı şey yüzünden artık kocasının bunu yapamayacağını köleye uyardı. Bunun üzerine adam Ömer’e gitti; Ömer de ona karısını dövmesini ve kölesine gitmesini söyledi, çünkü emzirme kuralı sadece küçük çocuklar için geçerliydi. Muvatta’ Malik 30.3.17
Muhammed, düşman topraklarında Kur’an’ı yanına alarak seyahat etmeyi yasakladı. “Malik şöyle yorumladı: 'Bu, düşmanın eline geçmesinden duyulan korkudan kaynaklanmaktadır.’” Muwatta’ Malik 21.2.7
Genel Gözlemler
Ebu Hureyre, Muhammed’in şöyle dediğini aktarmıştır: “İnsanların en kötülerinden biri, bu insanlara bir yüzünü, o insanlara başka bir yüzünü gösteren iki yüzlü kişidir.” Muwatta’ Malik 56.8.21
Eğer bir Müslüman İslam hukukunu destekliyorsa ve Muwatta’ Malik İslam hukukunun kaynaklarından biriyse, o Müslüman İslam hukukunun öğrettiklerinden bazılarını bilmelidir.
Eğer Müslüman değilseniz ya da ne tür bir Müslüman olursanız olun, insanların dini otorite olarak kabul ettikleri şeylerin oldukça şaşırtıcı olduğunu kabul etmelisiniz. İsa’nın zamanındaki Ferisiler gibi, insanlar yapmak istediklerini meşrulaştırmak için durmadan yeni kurallar uyduruyor ve bu kuralların Tanrı tarafından onaylandığını söylüyorlar. Bazı insanlar, Tanrı’ya güvenmenin yerine sahte bir alternatif olarak kendi kurallarına ve dindarlığa güveniyorlar. İbadetinizin merkezinde Tanrı mı var, yoksa bir din mi?
Eski Ahit’ten beri Tanrı’nın mesajı, Tanrı’dan başka hiçbir şeye tapınmamaktır. Tanrı bize karşı sevgi dolu bir Baba gibi davranır ve kimsenin yok olmasını istemez (Hezekiel 18). Oysa hepimiz günah işledik ve öldüğümüzde ne temiziz ne de cennete gitmeye layıkız. Ancak cennete ulaşmanın yolunu kendimiz açamasak da, Tanrı muhteşem lütfuyla bizim için bir yol açtı. Biz Tanrı’ya ulaşamadığımızda, Yüce Tanrı, İsa Mesih olarak yeryüzüne indi. O bize sadece nasıl yaşamamız gerektiğini göstermekle kalmadı, aynı zamanda günahlarımız için çarmıhta öldü ve fiziksel olarak ölümden dirildi. Ancak bizler, Tanrı’nın bize sunduğu armağanı kabul etmek için “evet” demeli ve hayatımızı O’na, Rabbimiz ve Kurtarıcımız olarak teslim etmeliyiz. Umarım bugün hayatınızı sadece dine değil, Tanrı’ya teslim edersiniz.
Kaynakça
Kutsal Kur’an: Anlamlarının İngilizce Çevirisi ve Tefsir. Çeviren: 'Abdullah Yusuf 'Ali. Gözden geçirilmiş ve düzenlenmiş: İslam Araştırmaları, Fetva, Davet ve Rehberlik Başkanlığı. Kral Fahd Kutsal Kur’an Basım Kompleksi. (tarih yok)
Buhari Sahih Buhari. (Muhammed Muhsin Khan tarafından çevrilmiş, al Maktabat Al Salafiat Al Madinato Al Monawart tarafından yayınlanmıştır. (tarih yok) (9 cilt)
İmam Müslim’in Sahih Müslim’i. 'Abdul Hamid Siddiqi tarafından İngilizceye çevrilmiştir. Uluslararası İslam Yayınevi. (tarih yok)
Sunan Nasa’i, Muhammed İkbal Siddiqi tarafından İngilizceye çevrilmiştir. Kazi Yayınları. 1999
NIV Çalışma İncil’i: Yeni Uluslararası Versiyon, Zondervan İncil Yayıncıları. 1985.
Daha fazla bilgi için www.MuslimHope.com adresine başvurun.